ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΗ ΣΤΡΟ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΜΠΙΘΙΚΩΤΣΗ ΣΥΡΟΣ «Η ΑΡΧΟΝΤΙΣΣΑ» ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

 

«Μια φούντωση μια φλόγα

έχω μέσα στη καρδιά

Λες κα μάγια μου ΄χεις

κάνει Φραγκοσυριανή γλυκιά..»

 

Όταν μιλάμε για τη Σύρο εννοούμε το νησί τραγούδι.  Εννοούμε όμως και το νησί  – υπαίθριο μουσείο. Η αρχιτεκτονική της και τα πολιτιστικά της κληρονομήματα , με το μεγαλοπρεπές  αρχοντικό κτήριο του Δημαρχείου που χτίστηκε το 1898 σε σχέδια του Τσίλλερ, με τη σκάλα του, πλάτους 15,5 μέτρων και η κεντρική πλατεία Μιαούλη , το μοναδικού κάλλους Θέατρο Απόλλων, η συνοικία Βαπόρια  της Ερμούπολης, αποτελούν κίνητρα για να επισκεφτείς την Αρχόντισσα των Κυκλάδων.

Όλα αυτά στάθηκαν αφορμή να την επισκεφτώ και να σας την συστήσω σαν ένα ακόμα προορισμό  που θα σας μείνει αλησμόνητος.

Όταν πάτησα το πόδι μου στο νησί την πρώτη μου στάση έκανα στην καρδιά της Ερμούπολης , εκεί που βρίσκεται η πλατεία Μιαούλη με τον ανδριάντα του ναυάρχου της Επανάστασης του 1821 Ανδρέα Μιαούλη που τοποθετήθηκε στο σημείο αυτό το 1899 δίνοντας της το όνομά του.

Το βλέμμα  μου δε χόρταινε να θαυμάζει τα υπέροχα κτήρια που την περιέβαλλαν τα οποία  είναι χτισμένα από τον του 19ο αιώνα. Ξεχώρισα ανάμεσά τους το Ιστορικό Αρχείο Σύρου το οποίο βρίσκεται αριστερά του δημαρχείου.  Το Δημαρχείο της Σύρου είναι ένα από τα μεγαλύτερα δημαρχιακά μέγαρα στην Ελλάδα. Θεμελιώθηκε το 1876. Είναι τριώροφο. Στο αέτωμα του κεντρικού τμήματος του Δημαρχείου της Σύρου, εξ ολοκλήρου μαρμάρινο, βρίσκεται η επιγραφή της ανέγερσης: «Eρμού Δήμος τάδ’ είσατο δημαρχούντος Δ. Βαφιαδάκη». Μπαίνοντας στο Δημαρχείο της Σύρου, σε μαγεύει η γυάλινη οροφή και η διακόσμηση.

Η επόμενη μου στάση ήταν η συνοικία Βαπόρια της Σύρου. Σαν από παραμύθι βγαλμένη η όλη της εικόνα, η ομορφότερη θα τολμούσα εικόνα να πω του νησιού. Βρίσκεται  βορείως του λιμανιού, στο ανατολικό τμήμα της Ερμούπολης. Είναι χτισμένη δίπλα στη θάλασσα, με υπέροχα καπετανόσπιτα που μοιάζουν να κρέμονται πάνω στα βράχια. Ψηλοτάβανα, στολισμένα με τοιχογραφίες, μαρμάρινα μπαλκόνια, ξύλινα πατώματα και ξυλόγλυπτες πόρτες, συνθέτουν την αριστοκρατική συνοικία της πόλης του 19ου αιώνα. Στην αριστοκρατική αυτή συνοικία δεσπόζει  και ο επιβλητικός ναός του Αγίου Νικολάου των Πλουσίων, όπως συνηθίζεται να λέγεται, με τα πυργωτά κωδωνοστάσια.

Η συνέχεια της ξενάγησης μου έγινε στο  επιβλητικό Δημοτικό Θέατρο Απόλλων το «στολίδι» της Σύρου, έμβλημα της πολιτιστικής ανάπτυξης της Ερμούπολης και κατασκευάστηκε στα 1862-1864 από τον Ιταλό αρχιτέκτονα Pietro Sampo. Βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, πίσω από το Πνευματικό κέντρο στην Πλατεία Βαρδάκα. Είναι ένα διώροφο κτίριο με απλό εξωτερικό διάκοσμο, αλλά το εσωτερικό του εντυπωσιάζει.

Με το αυτοκίνητο που μου προσέφερε ο Νίκος Βασιλικός  από το τουριστικό γραφείο του με την επωνυμία ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ,  επισκέφτηκα το μεσαιωνικό κάστρο που περιβάλει τον οικισμό της Άνω Σύρου το οποίο  δημιουργήθηκε από τους πρώτους Φράγκους εποίκους του νησιού, τον 13ο αιώνα.

Σήμερα, τα ίχνη του κάστρου είναι ορατά μέσα στον σύγχρονο οικισμό, που έτσι κι αλλιώς διατηρεί αυτούσιο το μεσαιωνικό χαρακτήρα του: πρώτα απ’ όλα οι τρεις πύλες του, που έως τις μέρες μας αποτελούν τις κύριες εισόδους στην Άνω Σύρο.

Στη συνέχεια επισκέφτηκα το σπίτι του Μάρκου Βαμβακάρη του μεγάλου ρεμπέτη – συνθέτη μας και εμπνευστή της «Φραγκοσυριανής». Προς τιμή του συμπατριώτη τους  στη πελατεία της Άνω Σύρου  με την υπέροχη θέα έχουν τοποθετήσει τον ανδριάντα του. Φωτογραφήθηκα «μαζί του», και συγκινήθηκα γιατί  θυμήθηκα ότι όταν ο ακριβός μου πατέρας Γρηγόρης Μπιθικώτσης, όταν  τραγούδησε σε δεύτερη εκτέλεση τα τραγούδια του Μάρκου με είχε πάρει μαζί του όταν τον είχε  επισκεφτεί στο σπίτι που διέμενε τότε,  στο Περιστέρι. Πιστέψτε με ακόμα αισθάνομαι τη ζεστασιά του χεριού του μέσα στο χέρι μου…

Φορτισμένη συνέχισα τις διαδρομές μου σεργιανώντας στα σοκάκια της Άνω Σύρου τα ασβεστωμένα με τα λογής –  λογής μαγαζάκια με τα αναμνηστικά , τα γλυκίσματα αλλά και τα ταβερνάκια που τα μπαλκόνια τους αγναντεύουν από ψηλά την Ερμουπόλη και το λιμάνι της  και μέθυσα από τα αρώματα και τις γεύσεις που δοκίμασα από τα υπέροχα εδέσματα.

Η «Αρχόντισσα των Κυκλάδων» δεν  είναι μόνο γνωστή για τα αξιοθέατά της και τα εντυπωσιακά κτήρια της , αλλά και για τις ορθόδοξες και καθολικές της εκκλησίες. Τις επισκέφτηκα και θαύμασα την αρχιτεκτονική τους.

Την επόμενη ημέρα με το αυτοκίνητο ξεκίνησα να γνωρίσω  τις οκτώ πιο δημοφιλείς παραλίες της Σύρου. Όλες ήταν εύκολα προσβάσιμες και με τις κατάλληλες υποδομές. Στη διαδρομή απολάμβανα τις ομορφιές τους  σ’ ένα πανέμορφο και παραδοσιακά αιγαιοπελαγίτικο τοπίο.

Πολλές παραλίες βρίσκονται πολύ κοντά στην Ερμούπολη, κι άλλες μακρύτερα, στην άλλη πλευρά του νησιού, οι παραλίες της Σύρου καλύπτουν τις απαιτήσεις όλων των επισκεπτών!  Τα Αστέρια είναι μια από τις παραλίες μέσα στα όρια της Ερμούπολης, της πρωτεύουσας της Σύρου. Βρίσκεται στον κόλπο αριστερά από το λιμάνι της Σύρου. Η Παραλία στο Κίνι βρίσκεται στην «απέναντι» πλευρά από την Ερμούπολη, δηλαδή στην δυτική ακτή της Σύρου. Είναι η παραλία με το φαντασμαγορικό ηλιοβασίλεμα.

Την επόμενη ημέρα προορισμό είχα τη Παραλία Αζόλιμνος. Αφήνοντας πίσω την Ερμούπολη και σε απόσταση  μόλις 5χλμ. Κολύμπησα στα γαλάζια νερά και ξάπλωσα στη ξανθή άμμο κοιτώντας πότε το απέραντο γαλάζιο και πότε τα δεκάδες αρμυρίκια που βρίσκονταν κατά μήκος της παραλίας.

ΟΙ  επόμενε βουτιές μου έγιναν στο Κόμητο που βρίσκεται στο νοτιοδυτικότερο σημείο της Σύρου, δίπλα από τις Αγκαθωπές, μια ήσυχη παραλία με φανταστική αμμουδιά, αρμυρίκια με τα καφέ συνοδεία καλής μουσικής. Για φαγητό έπρεπε να επιλέξω  είτε στην Ποσειδωνία είτε στον Μέγα Γιαλό όπου τα ταβερνάκια τους είναι σκέτος πειρασμός με τα φρέσκα ψαρικά τους. Είπα να μη φάω πριν επισπευτώ τη παραλία του Φοίνικα που βρίσκεται  στα δυτικά του νησιού, προφυλαγμένη από τους βόρειους ανέμους. Ως λάτρης του υποβρυχίου ψαρέματος, το ευχαριστηθηκα ακόμα περισσότερο καθώς ο κόλπος αποτελεί έναν εξαιρετικό ψαρότοπο. Η επίσκεψή μου ολοκληρώθηκε  με το γεύμα μου σε μια από τις ψαροταβέρνες που βρίσκονται κυριολεκτικά πάνω στο κύμα.

Την Τρίτη ημέρα παραμονής μου στο νησί γνώρισα την παραλία στο Γαλησσά με τη χρυσή άμμο, τα καταγάλανα νερά και τα αρμυρίκια που προσφέρουν προστασία από τον ήλιο. Την παραλία του πολυτραγουδισμένου Γαλησσά, που είναι μια από τις μεγαλύτερες παραλίες της Σύρου. Στην κορυφή του λόφου πάνω από την παραλία δεσπόζει το κατάλευκο καθολικό παρεκκλήσι της Αγίας Πακούς που έχει χτιστεί στα ερείπια αρχαίου ναού. Συνέχισα τη ξενάγηση μου στη  παραλία Μέγας Γιαλός η οποία βρίσκεται  στα νότια του νησιού. Εκεί επισκέφτηκα το εκκλησάκι του Αγίου Αντωνίου, που βρίσκεται δίπλα στην παραλία και πίσω από το οποίο ξεκινά μονοπάτι που οδηγεί στον όρμο της Αμπέλας και σε μια μικρή και ήσυχη αμμουδιά.

Σειρά μετά είχε η Παραλία Βάρη με την  αμμώδη ακτή μπροστά από τον ομώνυμο οικισμό στα νότια της Σύρου, στον μικρό, κλειστό κόλπο με τα ρηχά νερά. Ο οικισμός της Βάρης, που βρίσκεται περίπου 8 χιλιόμετρα νότια της Ερμούπολης, με τις ταβέρνες, τα εστιατόρια και τα δεκάδες καταλύματα, προσφέρεται και ως τόπος διαμονής για τις διακοπές στη Σύρο. Εκεί διέμεινα μετρώντας τα αστέρια με σεκόντο στο τραγούδι της ευτυχίας μου τον  στο παφλασμό των  κυμάτων.

Την επομένη ημέρα η «αρχόντισσα των Κυκλάδων» είχε γίνει το παράσημο μου στο μέρος της καρδιάς μου που πήρα μαζί μου μαζί με τα λόγια του Νίκου Βασιλικού όταν αποχαιρετώντας  με μου είπε:

« Άννα, η Σύρος  παρότι ανήκει στις Κυκλάδες δεν έχει καμιά σχέση με αυτό που βλέπεις σε όλα τα άλλα Κυκλαδίτικα νησιά. Η Σύρος όπως διαπίστωσες κι εσύ έχει ένα δικό της χρώμα και αρχιτεκτονικό ύφος .Κάποτε το λιμάνι της ήταν το τα πιο σημαντικά στην ιστορία με τις δραστηριότητές του με σημαντικά έσοδα για τη χώρα καθώς και του τελωνείου της. Καπεταναίοι και βιομήχανοι διέμεναν στη περιοχή Βαπόρια. Στην  Άνω Σύρο στη κορυφή του λόφου βρίσκεται ο Μητροπολιτικός Ναός της καθολικής εκκλησίας . Είναι ένας από τους 40 καθολικούς ναούς που υπάρχουν στο νησί. Η συμβίωση καθολικών και ορθοδόξων είναι άριστη.  Η τουριστική ανάπτυξη της Σύρου είναι  κάθε χρόνο και καλύτερη  και αυτό οφείλεται στην φιλοξενία των κατοίκων της και φυσικά στις ομορφιές της , στις ήρεμες οικογενειακές διακοπές που χαλαρώνουν από  το στρες τους επισκέπτες αλλά και στις πολιτιστικές ποιοτικές δραστηριότητες του Δήμου. Βρίσκομαι με τον αδελφό μου τον Παναγιώτη 35 χρόνια στην επιχείρηση τουρισμού και ενοικιάσεως αυτοκινήτων και εγγυόμαστε σε όποιον επιλέξει για διακοπές τη Σύρο ότι θα  ζήσει μοναδικές στιγμές που θα τον ακολουθούν όπου κι αν βρεθεί και πάντα εδώ θα θέλει να επιστρέψει, να, όπως εσύ που σε περιμένουμε γρήγορα κοντά μας».

Του υποσχέθηκα αφού τον ευχαρίστησα για την ευγενική προσφορά του ότι σύντομα θα βρεθώ  σ΄ αυτό το μοναδικό  νησί μας. Τι λέτε δεν αξίζει να ζήσετε στιγμές της ζωής σας στη Σύρο μας; Άλλωστε η ζωή είναι στιγμές!

Επόμενος σταθμός μας η Σάμος μας!

Ραντεβού λοιπόν εκεί!

Άννα Μπιθικώτση: Κείμενο -φωτογραφίες

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ  ΣΥΡΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟ :ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΟΓΑΝΗΣ

(ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ—ΘΕΟΛΟΓΟΣ- ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗΣ- ΕΡΜΗΝΕΥΤΗΣ

 

Η Ιερά Μητρόπολη Σύρου με έδρα την Σύρο επισκοπεί ιερατικά και τα νησιά των Κυκλάδων Τήνος, Άνδρος, Κέα, Μύκονος, Δήλος, Σέριφος, Σίφνος, Κίμωλος, Κύθνος, Φολέγανδρος και Σίκινος.  Η Σύρος γιορτάζει κάθε μέρα μια και τόσοι είναι οι περικαλλείς ιεροί ναοί, εξωκκλήσια και παρεκκλήσια από τα οποία είναι διάσπαρτη. Ανάμεσά τους ο  ορθόδοξος Ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου “των πλουσίων” της Σύρου είναι και πολιούχος της πρωτεύουσας του νησιού Ερμούπολης. ο οποίος δεσπόζει από το 1870 στη θέση “Τερψιθέα” της συνοικίας “Εγριπιώτικα” ανάμεσα στις αρχιτεκτονικές μοναδικότητες της πόλης, ένα μεγαλοπρεπές κόσμημα δημιουργία και έκφραση ευγνωμοσύνης των ευλαβών Ερμουπολιτών αγωνιστών και αρχόντων και βασιλέων στον προστάτη των θαλασσινών άγιο ιδιαίτερα από την απελευθέρωση μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα, εποχή εθνικής αναδημιουργίας και πίστεως.  Είναι ο τρίτος αρχαιότερος Ιερός Ναός της Ερμούπολης, μετά τον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της Μεταμορφώσεως (1824) και τον Ιερό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (1828). Ο ναός, σε σχήμα σταυρού, είναι τοποθετημένος σε υπερυψωμένη αυλή με μαρμάρινο στηθαίο και κιγκλίδωμα. Ανήκει στον τύπο της βασιλικής με τρούλο. Το ολομάρμαρο κεντρικό τμήμα της πρόσοψης έχει στο ισόγειο πρόπυλο σε μορφή στοάς αποτελούμενο από τέσσερις ιωνικούς κίονες και δυο παραστάδες με κορινθιακά επίκρανα, ενώ ο τρούλος εδράζεται σε μαρμάρινους κορινθιακούς κίονες. Η εικόνα του Αγίου Νικολάου ιστορήθηκε και επαργυρώθηκε στη Μόσχα το 1852 «δαπάνη της Ορθοδόξου δούλης του Θεού Σοφίας θυγατρός Μπερναρδάκη, εκ πόλεως Ταγανρόγ», όπως αναφέρει η αφιερωματική επιγραφή στο υποπόδιο του Αγίου, ενώ στον ναό είναι ενθρονισμένο ιερό απότμημα των λειψάνων του Αγίου.

Το νησί της Σύρου χαρακτηρίζεται κι από μια άλλη μοναδικότητα επί των εκκλησιαστικών: σημειώνει την αρμονική συνύπαρξη Καθολικών και Ορθοδόξων μια και στην Ερμούπολη εδρεύει η Ρωμαιοκαθολική Επισκοπή Σύρου ιδρυθείσα το 1207 με δεσπόζοντα τον καθεδρικό ναό του Αγίου Γεωργίου που στολίζει “απαντητικά” την κορυφή του δεύτερου λόφου της Ερμούπολης σημαίνοντας το γνωστότερο κέντρο της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στην Ελλάδα, επισκοπώντας και τα νησιά Κύθνο, Σέριφο, Σίφνο, Μήλο και Κίμωλο.

Στη Σύρο χαρακτηριστική είναι η αρμονική συνύπαρξη Καθολικών και Ορθοδόξων, με τους μεικτούς γάμους να είναι συχνό φαινόμενο και τον κλήρο να συμμετέχει από κοινού σε φιλανθρωπικές δράσεις.

Στη Σύρο, όπως και σε όλη την Ελλάδα, οι δύο εκκλησίες γιορτάζουν την ίδια ημέρα το Πάσχα (κατά την ορθόδοξη ημερομηνία).

Ἀπολυτίκιον Ἦχος δ’

Κανόνα πίστεως καὶ εἰκόνα πραότητος, ἐγκρατείας Διδάσκαλον, ἀνέδειξέ σε τῇ ποίμνῃ σου, ἡ τῶν πραγμάτων ἀλήθεια· διὰ τοῦτο ἐκτήσω τῇ ταπεινώσει τὰ ὑψηλά, τῇ πτωχείᾳ τὰ πλούσια, Πάτερ Ἱεράρχα Νικόλαε· πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.