ΑΙΔΕΣΙΜΟΛΟΓΙΩΤΑΤΟΣ ΔΟΚΤΩΡ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΕΛΟΣ (1927-2017)

Ευλογημένοι όσοι είχαν την αγαθή τύχη να γνωρίσουν από κοντά ή να ακούσουν μια διάλεξη του πατρός Κωνσταντέλου. Ο πατήρ Κωνσταντέλος υπήρξε ένας από τους ηγέτες της ηρωϊκής γενιάς της Κατοχής που άνοιξε τα φτερά της για νέους άγνωστους ορίζοντες, με όλους τους κινδύνους που τέτοιες πτήσεις περικλείουν. Γεννημένος στη Σπηλιά της Μεσσηνίας και απόφοιτος του γυμνασίου Κυπαρισσίας, ήρθε να σπουδάσει με υποτροφία στη Θεολογική μας Σχολή στη Βοστώνη. Μετά τις σπουδές του στη Βοστώνη, συνέχισε στο παν/μιο Rutgers του NJ, όπου πήρε τα πτυχία M.A. και PH.D.

Παράλληλα με τις σπουδές του ο πατήρ Δημήτριος, υπηρετούσε και την Ορθόδοξη Εκκλησία μας, ήδη από το 1955, όταν εχειροτονήθη ιερέας. Η υπηρεσία του προς αυτή ξεπέρασε τα πενήντα χρόνια, μέσα στα οποία ο ίδιος εδημιούργησε εκ του μηδενός τρεις εκκλησίες και στην τελευταία, την Αγία Τριάδα στο NJ, υπηρέτησε για πάνω από είκοσι χρόνια (1972-1996). Παράλληλα δεν παρέλειψε το επιστημονικό του έργο, στο οποίο επέδειξε απαράμιλλη δραστηριότητα. Ταυτοχρόνως καθ’ όλη αυτή την περίοδο εδίδαξε σε διάφορα παν/μια, όπως την Θεολογική μας Σχολή, το παν/μιο Rutgers,  το Boston U., το NYU, και το Richard Stockton State College στο New Jersey, από όπου και εσυνταξιοδοτήθη, αλλά επανήλθε και πάλι ως καθηγητής μετά από θερμή παράκληση της διοίκησής του. Αυτό όμως που υπήρξε «το δέλεαρ» της επανόδου του, δεν ήταν ο νέος τίτλος του Διακεκριμένου Ερευνητού Καθηγητού, αλλά η υπόσχεσις ότι το Κολλέγιο θα εδημιουργούσε ένα Κέντρο Ελληνικών Σπουδών, όπου θα διδάσκονταν η Ελληνική Γλώσσα και Πολιτισμός, μαζί με την Ορθόδοξη Θεολογία μας. Πράγματι σήμερα το Center for Greek Studies του εν λόγω ιδρύματος είναι ένα από το πιό δραστήρια κέντρα Ελληνικών Σπουδών στις ΗΠΑ, με διευθυντή του έναν άλλον απόφοιτο της Θεολογικής μας Σχολής, τον δρα Αναστάσιο Παπαδημητρίου.

Οι πολλαπλές ακαδημαϊκές, εκκλησιαστικές και άλλες υποχρεώσεις δεν εμπόδισαν τον πατέρα Κωνσταντέλο, να επιδοθεί σε ένα πλούσιο συγγραφικό έργο με την έκδοση μιας σειράς βιβλίων γύρω από την Βυζαντινή Φιλανθρωπία. Το πρώτο του βιβλίο Byzantine Philanthropy and Social Welfare (1968), ακολούθησαν το Poverty, Society and Philanthropy in the Later Medieval Greek World (1992), το Christian Hellenism (1998), το Understanding the Greek Orthodox Church (2005), κ.ά. Έξι από τα βιβλία του μεταφράσθηκαν στα ελληνικά και άλλες γλώσσες. Πέραν του σημαντικού αυτού συγγραφικού έργου, ανέλαβε επίσης και την επιμέλεια και εν συνεχεία την έκδοση όλου του διάσπαρτου συγγραφικού έργου του μακαριστού αρχιεπισκόπου Ιακώβου. Το τεράστιο αυτό ανέκδοτο έργο που βρισκόταν σε εγκυκλίους, εφημερίδες, περιοδικά, ομιλίες, κ.λπ. ο πατήρ Κωνσταντέλος, το συγκέντρωσε, το κατέταξε και το εξέδωσε. Τελικά, το έργο αυτό απήτησε πέντε τόμους στην ελληνική και άλλους τέσσερις στην αγγλική.

Είναι όντως αξιοθαύμαστο πως μερικοί άνθρωποι επιτυγχάνουν τόσα πολλά σε μία μόνον ζωή. Ένας από αυτούς τους σπάνιους, χαλκέντερους, ευγενικούς αγωνιστές της πίστεως, της πατρίδος και των ελληνοχριστινικών μας ιδανικών ήταν και ο πατήρ Δημήτριος. Υπήρξε ένας άλλος σύγχρονος βασιλιάς Νέστορας, που εργάστηκε σκληρά, εσπούδασε, εδίδαξε, και έγινε ένα φωτεινό παράδειγμα προς μίμησιν για όλους μας. Λαμπρός σύζυγος, παντρεμένος με την Στέλλα Κρουσουλίδη για πάνω από πενήντα χρόνια, στοργικός και τρυφερός πατέρας τεσσάρων λαμπρών τέκνων, όλων επιστημόνων και καλών χριστιανών και υπερήφανος παππούς έξι εγγονών, μας άφησε χρόνους, πλήρης ημερών, αλλά και «άφθιτον δόξαν και τιμήν» στον ελληνισμό και το ελληνοαμερικανικό του ποίμνιο.

ΑΣ ΕΙΝΑΙ  –ΚΑΙ ΘΑ ΕΙΝΑΙ—ΑΙΩΝΙΑ ΤΟΥ Η ΜΝΗΜΗ!

 

΄Αρης Μιχόπουλος
Hellenic College