By: Dr. Costas G. Fountzoulas, Contributor


The struggle of the enslaved Greeks against their ruthless rulers, the Ottoman Turks, officially started on the 25th of March 1821 in the monastery of Hagia Lavra, Kalavryta. Germanos, the bishop of Paleon Patron, raised the banner of the revolution and blessed the arms of the captains of the revolting Greeks. The beginning of the revolution coincided with one of the holiest days for Orthodox Christians, the Annunciation of the Theotokos. Unofficially though, the revolution of the Hellenes against the Ottoman Turks started one day after the fall of Constantinople on the 29th of May 1453, and continues until today. However, about 20 actual unsuccessful uprisings took place before the 1821 revolution that managed to liberate about 25% of the Hellenes residing in the Ottoman empire.

The culturally superior Hellenic world, as represented by the Eastern Roman Empire, also known as Byzantine Empire, in 1453, fell to the nomadic Asian Turk, and further failed to civilize and assimilate this new conqueror as it had previously done with the Romans. The Moslem Turk adopted the material part of the Byzantines but not its Hellenic intellectual and cultural heritage. Under penalty of death, no Turk could be Christianized but many Christians, for their survival, converted to Islam. Thus, the probability that many of today’s Turks are descended from the Greeks is high.

During the 400 years of Ottoman occupation

  • complete lack of schooling resulted in illiterate, superstitious and ignorant Hellenes (especially in their culture, history and language). Interestingly, the same Turkish policy continues today with the Kurds!
  • systematic abduction of Christian children forming the infamous and cruel Janissaries, faithful only to Sultan
  • moderate religious freedom was granted to those minorities who accepted the Sultan as their despotic leader and paid their taxes
  • churches were turned into mosques and icons were destroyed (usually by poking out the eyes of the depicted saints, as it is happening in the conquered north part of Cyprus today, at the end of the 20th century).

However, Hellenes living in the occupied Hellas reacted to the oppression, lack of education and freedom by

  • continuous uprisings against their Ottoman overlords (kleftes and armatoloi were a continuous headache for the Turks)
  • obtaining elementary education in the Hidden Schools (for reading and writing only), formed and covertly operated by the church (at the same time the Europeans, through the discovery of Hellenic classics, began the renaissance, after many centuries of darkness)
  • always being reminded of their glorious past and the contribution of their ancestors to the world by the surrounding ruins of ancient temples, theaters and stadia; thus keeping their historical identity alive
  • becoming successful international ship owners and merchants (Turks were not very successful as sea
  • merchants, thus bringing the European ideas of democracy and freedom back to the enslaved Hellenes and at the same time informing the Europeans of their struggle (AGON) for independence and human dignity–the contributions of the fleet of Spetses, Hydra and Chios were of extreme importance to the success of the revolution.

The struggle of the Hellenes for independence was coordinated from abroad. The Hellenes of Diaspora

  • were the strategic and financial brains behind the revolution (Secret Society of Friends [Filiki Etaeria], Sacred Band [Ieros Lohos], Ypsilandis, Koraes, Kapodistrias and many others raised the interest of the European and American intellectuals and Phil-Hellenes (Lord Byron, Dr. Samuel Gridly Howe, and Daniel Webster to name a few)
  • The Hellenes of mainland Hellas formed military groups and carried out most of the burden of the fighting against the Ottoman Turks in Hellas; Kolokotronis, Karaiskakis, Papaflessas, Androutsos, Botsaris, Bouboulina, and Miaoulis were some of the heroes and military leaders suffered most of the consequences of their revolution against the Turks (burning of Chios and Psara) proved to the enslaved peoples of the Balkans (Aemos peninsula) that the Ottoman army was not invincible through their determination and self-sacrifice (Souli, Alamana, Messologi, Maniaki) they achieved significant victories over the Turks, thus liberating within 2 years Attica, Peloponnese and Sterea Ellas, which comprised in 1823 the first free Hellenic State forced the allied victory at the battle of Navarino, 1828, thus accelerating the demise of the Ottoman Empire
  • The Holy Alliance, comprised of Austria, Russia, England, France, and Germany, tried to put an end to the revolution. The revolting Hellenes had been characterized, mainly by the Austrians, as agitators or terrorists using today’s language. However, their fight for independence inspired many Europeans Phil-Hellenes, who gave their life for their righteous struggle. It is worth mentioning that there were Phil-Hellenes from every European nation except Austria and Czarist Russia (however, the Ieros Lohos (Sacred Band) was formed in Russia) .

The struggle of the Hellenes for Independence eventually resulted in the demise of the Ottoman Empire and the liberation of the enslaved Balkans (Haemus Peninsula) from the Ottoman yoke–it is also worth mentioning that the only people in the Balkans who fought against the Ottoman Turks were the Hellenes, something never forgotten by the contemporary Turks, and the creation of the contemporary Hellas State, an oasis of peace, democracy and stability, despite her financial issues not only in the Balkans but in the Eastern Mediterranean as well.


25η Μαρτίου 1821

Δρ. Κώστας Γ. Φούντζουλας

Ο αγώνας των σκλαβωμένων Ελλήνων εναντίον των σκληρών και ανελέητων Οθωμανών Τούρκων, άρχισε επίσημα την 25η Μαρίου στήν Μονή της Αγίας Λαύρας στα Καλάβρυτα. Ο επίσκοπος Παλαιών Πατρών Γερμανός ύψωσε το λάβαρο της επαναστάσεως και ευλόγησε τα όπλα των καπεταναίων των επαναστατημένων Ελλήνων. Η έναρξη της επαναστάσεως συνέπεσε με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, μία από τις ιερώτερες ημέρες της Ορθοδοχίας. Όμως η επανάσταση των Ελλήνων ή ο ξεσηκωμός του Γένους, όπως αλλοιώς είναι γνωστή, είχε αρχίσει την επόμενη ημέρα από της πτώσεως της Κωνσταντινουπόλεως, 29 Μαϊου 1453, και συνεχίζεται μέχρι τις ημέρες μας. Συγκεκριμμένα περίπου 20 αποτυχημένες προσπάθειες προηγήθηκαν της επαναστάσεως της 25η Μαρίου του 1821. Μέσα στα επόμενα 7 χρόνια το 25% των σκλαβωμένων Ελλήνων είχε απελευθερωθεί.

Η πτώση της Κωνσταντινουπόλεως το 1453 εσήμανε το τέλος της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, φνωστή ως Βυζαντινή Αυτοκρατορία, και την αντικατάστασή της υπό της βαρβάρου και απολιτίστου Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Πολλοί Χριστιανοί για να σώσουν το κεφάλι τους και να προστατέουν της οικογένειες τους εξισλαμίσθηκαν (όπως συνέβη με τους Μουσουλμάνους της Βοσνίας).

Κατά την διάρκεια των 400 χρόνων Οθωμανικής κατοχής

  • η παντελής έλλειψις εκπαιδεύσεως εδημιούργησε Έλληνες προληπτικούς και αμόρφωτους, επιλήσμονες της γλώσσας των και της ιστορίας των. Η ίδια πολιτική εφαρμόζεται σήμερα στους Κούρδους!
  • συστηματική απαγωγή των αρσενικών παιδιών των Χριστιανικών πληθυσμών (παιδομάζωμα), τα οποία εχρησιμοποιήθηκαν δια τον σχηματισμό των απανθρώπων Γενιτσάρων, πιστών μόνο στον Σουλτάνο
  • περιορισμένη θρησκευτική ελευθερία είχε δοθεί μόνο στις μειονότητες που είχαν αποδεχθεί τον Σουλτάνο σαν αρχηγό τους και επλήρωναν τους φόρος τους
  • εκκλησίες μετετράπηκαν σε μουσουλμανικά τεμένη (τζαμιά) και εικόνες κατεστρέφοντο (συνήθως τους αφαιρούντο τα μάτια, όπως συμβαίνει εξ’ άλλου και σήμερα στο κατεχόμενο, τμήμα της Κύπρου)

Η αντίσταση των σκλαβωμένων Ελλήνων στην καταπίεση, έλλειψη εκπαιδεύσεως και ελευθερίας χαρακτηρίζεται

  • από τις συνεχείς εξεγέρσεις εναντίοντων Τούρκων (Κλέφτες και οι Αρματωλοί )
  • από την μάθηση στοιχειώδους αναγνώσεως και γραφής στα Κρυφά Σχολεία (σε αντιδιαστολή οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι δια μέσου της ανακαλύψεως των δημιουργημάτων των αρχαίων Ελλήνων είχαν αρχίσει την αναγέννησή τους μετα απο έναν πολύχρονο Μεσαίωνα)
  •  από την υπενθύμιση του ενδόξου παρελθόντος των και της συνεισφοράς των προγόνων των στον κόσμο μέσω των
  • ερειπίων των αρχαίων ναών και θεάτρων.διατηρώντας έτσι την εθνική ταυτότητα τους ζωντανή
  • απο την επιτυχία τους ως εφοπλιστών και εμπόρων (οικονομικοί τομείς όπου οι Τούρκοι δεν είχαν επιτύχει), μεταφέροντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στην Ελλάδα τις Ευρωπαϊκές ιδέες για δημοκρατία και ελευθερία και ταυτοχρόνως μεταφέροντας τον αγώνα των Ελλήνων για ανεξαρτησία και ανθρώπινη αξιοπρέπεια στους Ευρωπαίους—η συνεισφορά των εμπορικών στόλων των Σπετσών, Ύδρας και Χίου ήταν αποφασιστικής σπουδαιότητας στην επιτυχή έκβαση της επαναστάσεως

Ο αγώνας των Ελλήνων για ανεξαρτησία συντονίζετο από το εξωτερικό. Οι Έλληνες της Διασποράς

  • ήταν οι στρατηγικοί σχεδιαστές και οικονομικοί παράγοντες της επαναστάσεως (Φιλική Εταιρεία, Ιερός Λόχος, Υψηλάντης, Κοραής, Καποδίστριας και πολλοί άλλοι)
  • προκάλεσαν το ενδιαφέρον των Ευρωπαίων και Αμερικανών Διανοουμένων και Φιλελλήνων (Λόρδος Βύρων, Δρ. Σαμουήλ Χάουη και Δανιήλ Γουέπστερ κ.α.)

Οι σκλαβωμένοι Έλληνες της κυρίως Ελλάδος

  • εσχημάτισαν επαναστατικά στρατιωτικά σώματα και εσήκωσαν το μεγαλύτερο βάρος της εξεγέρσεως εναντίον των Οθωμανών Τούρκων. Κολοκοτρώνης, Καραϊσκάκης, Παπφλέσσας, Ανδρούτσος, Μπότσαρης, Μπουμπουλίνα και Μιαούλης είναι ονόματα μερικών ηρώων και στρατιωτικών ηγετών του αγώνα
  • υπέφεραν τις περισσότερες συνέπειες του αγώνα τους (καταστροφή των Ψαρών και της Χίου)
  • απέδειξαν στούς σκλαβωμένους κατοίκους της Χερσόνησου του Αίμου (Βαλκάνια) ότι ο πολυάριθμος Οθωμανικός στρατός δεν ήταν ανίκητος
  •  κατέφεραν με την αυτοθυσία τους και τον ηρωϊσμό τους (Σούλι, Μανιάκι, Αλαμάνα, Μεσολόγγι) σημαντικές νίκες κατα των Τούρκων, απελευθερώνοντας έτσι μέσα σε 2 χρόνια την Αττική, Πελοπόνησσο και Στερεά Ελλάδα, τα οποία απετέλεσαν το 1823 το πρώτο ελεύθερο Ελληνικό κράτος
  • ανάγκασαν τους συμμάχους να νικήσουν τον Τουρκικό στόλο στο Ναβαρίνο το 1828, επιταχύνοντας έτσι την πτώση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Οι Έλληνες είχαν χαρακτηρισθεί από τους Αυστριακούς ιδιαίτερα σαν επαναστάτες ή τρομοκράτες με τα σημερινά δεδομένα. Παρ’ όλα ταύτα ο αγώνας τους ενέπνευσε πολλούς Φιλέλληνες, οι οποίοι έδωσαν την ζωή τους για τον δίκαιο αγώνα τους. Αξιοσημείωτο είναι ότι υπήρχαν Φιλέλληνες απ΄όλη την Ευρώπη πλήν της Αυστρίας και της Τσαρικής Ρωσσίας

Ο αγώνας των Ελλήνων δια Ανεξαρτησία τελικώς επέφερε

  •  την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
  •  τη απελευθέρωση των σκλαβωμένων Βαλκανίων (Χερσόνησος του Αίμου) απο τον Οθωμανικό ζυγό—Οι Έλληνες ήταν οι μόνοι που επολέμησαν τους Οθωμανούς Τούρκους στα Βαλκάνια, κάτι που οι Τούρκοι δεν ελησμόνησαν ποτέ, και
  •  την δημιουργία του συγχρόνου Ελληνικού Κράτους, παρά τις οικονομικές δυσκολίες του, είναι μιά όασις ειρήνης, δημοκρατίας και σταθερότητος, όχι μόνο στα Βαλκάνια αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.



Cover photo credit: HFC Odessa