Η προστασία των κρίσιμων υποδομών και των ευαίσθητων δεδομένων της Ευρώπης ενισχύεται μέσω τεχνολογιών κβαντικής κρυπτογράφησης, διασφαλίζοντας ασφαλείς επικοινωνίες εντός και μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καθώς η Ευρωπαϊκή Υποδομή Κβαντικών Επικοινωνιών (EuroQCI) εισέρχεται στη δεύτερη φάση υλοποίησής της, η έμφαση μετατοπίζεται από την ανάπτυξη και λειτουργία των Εθνικών Υποδομών Κβαντικής Επικοινωνίας στη διασύνδεσή τους, στην επικύρωση της διαλειτουργικότητάς τους και στην παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών κβαντικής επικοινωνίας. Στη δεύτερη αυτή φάση εντάσσεται το έργο SEEWQCI (South-East Europe to Western Europe Quantum Communication Infrastructure), ένα έργο στρατηγικής σημασίας που στοχεύει στη διασυνοριακή σύνδεση των Εθνικών Υποδομών Κβαντικών Επικοινωνιών (NatQCIs) της Ελλάδας (HellasQCI), της Κύπρου (CYQCI), της Βουλγαρίας (BGQCI) και της Ολλανδίας (NL-QCI), καθώς και στη δημιουργία ενός επεκτάσιμου κβαντικού διαδρόμου για την ασφαλή μετάδοση ευαίσθητων δεδομένων.
Το SEEWQCI σηματοδοτεί τη μετάβαση από την εθνική ανάπτυξη κβαντικών υποδομών σε πλήρη διακρατική διασύνδεση. Η Ελλάδα, μέσω του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ – GRNET) και την υποστήριξη της Γενικής Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, αναλαμβάνει τον ρόλο του Συντονιστή του έργου, επιβεβαιώνοντας τη θεσμική της αξιοπιστία και την τεχνική της ωριμότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο πλαίσιο του SEEWQCI, οι Οπτικοί Επίγειοι Σταθμοί Ελλάδας, Κύπρου και Ολλανδίας θα διασυνδεθούν με τον ευρωπαϊκό δορυφόρο EAGLE-1, ενισχύοντας τον διαστημικό πυλώνα του EuroQCI. Με τον τρόπο αυτό, η Ελλάδα τοποθετείται ως κομβικός σύνδεσμος μεταξύ Νοτιοανατολικής και Δυτικής Ευρώπης, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διαλειτουργικότητα, την ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία του ευρωπαϊκού κβαντικού οικοσυστήματος.
Οι εργασίες του SEEWQCI έγιναν στην Αθήνα, με τη συμμετοχή κοινοπραξίας 15 εταίρων και 7 υποστηρικτικών φορέων από Ελλάδα, Κύπρο, Βουλγαρία και Ολλανδία. Συνολικά, στο έργο συμμετέχουν 5 Υπουργεία, 5 Εθνικές Αρχές Ασφαλείας, 4 Security Operations Centers (SOCs), 9 Οργανισμοί Έρευνας & Τεχνολογίας και 3 βιομηχανικοί εταίροι, αποτυπώνοντας την ισχυρή πολιτική στήριξη, την επιχειρησιακή διάσταση και τη διακρατική συνεργασία στο πλαίσιο του EuroQCI.
Μέσω των HellasQCI και SEEWQCI, η Ελλάδα συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση ενός ασφαλούς, ανθεκτικού και τεχνολογικά κυρίαρχου ευρωπαϊκού οικοσυστήματος κβαντικών επικοινωνιών. Το SEEWQCI θα υλοποιήσει περισσότερα από 29 σενάρια κβαντικά ασφαλών επικοινωνιών, σε πάνω από 35 αξιόπιστους κόμβους, δημιουργώντας ένα ανθεκτικό και πλήρως διαλειτουργικό διασυνοριακό δίκτυο κβαντικών επικοινωνιών.
Την εναρκτήρια συνάντηση παρακολούθησαν περίπου 250 συμμετέχοντες από 13 χώρες (64 με φυσική παρουσία και 180 διαδικτυακά), μεταξύ των οποίων κυβερνητικοί, ακαδημαϊκοί, εκπρόσωποι ερευνητικών φορέων και δημοσιογράφοι μεγάλων ειδησεογραφικών πρακτορείων.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου SEEWQCI (GA 101249531) ανέρχεται σε 17,8 εκατ. ευρώ, με συγχρηματοδότηση 50% από το πρόγραμμα Connecting Europe Facility (CEF).
Ο Υφυπουργός Εξωτερικών, Χάρης Θεοχάρης, στο χαιρετισμό του ανέφερε ότι η Κβαντική Επικοινωνία αποτελεί στρατηγικό εργαλείο για την ασφαλή διπλωματία και την ανθεκτική διακυβέρνηση, καθώς οι διπλωματικές ανταλλαγές και οι κρίσιμες κυβερνητικές επικοινωνίες απαιτούν το ύψιστο επίπεδο προστασίας. Τόνισε ότι η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Βουλγαρίας και Ολλανδίας αποδεικνύει πως οι κβαντικά ασφαλείς υποδομές αποτελούν συλλογική ευρωπαϊκή ανάγκη και όχι εθνική επιλογή.
Ο Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Κωνσταντίνος Καράντζαλος, τόνισε ότι πέρα από το SEEWQCI, εξελίσσονται παράλληλα σημαντικές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, όπως τα BeneluxQCI, SBIQCI, BAT-QCI, PIONIER-Q-SAT, QUAPITAL, QRUSOE, CEQCI και TransEuroOGS, με τη συμμετοχή άνω των 15 κρατών-μελών. Υπογράμμισε ότι η συνεχής επένδυση στις κβαντικές τεχνολογίες, και ιδιαίτερα στις τηλεπικοινωνίες, είναι κρίσιμη για τη θωράκιση του ψηφιακού μέλλοντος της Ευρώπης.
Ο Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής της Κύπρου, Γεώργιος Κωμοδρόμος, υπογράμμισε ότι για την Κύπρο η ανάπτυξη Επίγειου Οπτικού Σταθμού (OGS) αποτελεί στρατηγική αναγκαιότητα, διασφαλίζοντας αξιόπιστη σύνδεση με το EuroQCI. Μέσω του SEEWQCI, η Κύπρος έχει ήδη εξασφαλίσει χρηματοδότηση και ολοκληρώσει αξιολόγηση αγοράς για πλήρη συμβατότητα με τον δορυφόρο EAGLE-1, ενισχύοντας ανθεκτικότητα και κυριαρχία στις επικοινωνιακές της υποδομές.
Ο Διπλωμάτης και Program Director ad interim για το «Quantum Safe» του Υπουργείου Εξωτερικών της Ολλανδίας, Ferdinand Griesdoorn, δήλωσε ότι η Ολλανδία αναπτύσσει εθνικό και ευρωπαϊκό κβαντικό δίκτυο σε συνεργασία με Βέλγιο, Λουξεμβούργο και Γερμανία και χαιρέτισε τη διαστημική διασύνδεση με Ελλάδα, Κύπρο και Βουλγαρία. Τόνισε ότι το όραμα είναι ένα διεθνές ασφαλές δίκτυο για προστατευμένες επικοινωνίες πρεσβειών, αποστολών και πολιτών στη νέα κβαντική εποχή.
Ο Πρέσβης του Λουξεμβούργου στην Αθήνα, Paul Schmit, επισήμανε τον ηγετικό ρόλο της χώρας του στην πρωτοβουλία EuroQCI, ιδίως μέσω της ανάπτυξης QKD μέσω δορυφόρου και οπτικών ινών, στο πλαίσιο των εθνικών στρατηγικών για Δεδομένα, Τεχνητή Νοημοσύνη και Κβαντικές Τεχνολογίες, με στόχο ένα κυρίαρχο και ασφαλές ψηφιακό οικοσύστημα, ενώ ο Διευθυντής του ΚΕΤΥΑΚ της ΕΥΠ, Ευάγγελος Ζαχαράκης, υπογράμμισε ότι η απειλή “harvest now, decrypt later” είναι πραγματική και καθιστά επιτακτική τη μετάβαση σε κβαντικά ασφαλείς επικοινωνίες. Το HellasQCI αποτελεί θεμελιώδες βήμα θωράκισης των εθνικών υποδομών, ενώ το SEEWQCI επεκτείνει αυτή την προσπάθεια σε διασυνοριακό επίπεδο.
Ο Διευθυντής της Εθνικής Αρχής Ασφαλείας της Κύπρου, Αλέξης Χατζηπροκόπης, ανέφερε ότι το SEEWQCI δημιουργεί μια ζωτική δορυφορική και διασυνοριακή γέφυρα μέσω του EAGLE-1, εξαλείφοντας τη γεωγραφική απομόνωση της Κύπρου και εντάσσοντάς την πλήρως στον ευρωπαϊκό χώρο ασφάλειας, ενώ ο πρόεδρος της ΕΔΥΤΕ, Στέφανος Κόλλιας, δήλωσε ότι ο συντονισμός των HellasQCI και SEEWQCI αντανακλά την τεχνική ωριμότητα και επιχειρησιακή ικανότητα της Ελλάδας. Υπενθύμισε ότι το HellasQCI υλοποίησε εθνικό κορμό 650 χλμ. και 16 σενάρια χρήσης, αποδεικνύοντας ότι οι κβαντικά ασφαλείς επικοινωνίες αποτελούν ήδη λειτουργική πραγματικότητα.
Ο Δρ. Ηλίας Παπασταματίου, Senior Project Manager της ΕΔΥΤΕ και Συντονιστής του SEEWQCI, χαρακτήρισε την έναρξη του έργου σημαντικό ορόσημο για την Ελλάδα, καθώς το HellasQCI εισέρχεται στη δεύτερη φάση του EuroQCI. Ευχαρίστησε την πολιτική ηγεσία και τους εταίρους, τονίζοντας ότι η συλλογική δέσμευση αποτελεί τη βάση για μια πλήρως λειτουργική και ασφαλή Ευρωπαϊκή Υποδομή Κβαντικών Επικοινωνιών (EuroQCI).
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Please wait...