Ο εθνικός αγώνας του Ελληνισμού για την επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα

Της Ελένη Ν. Μπάρμπα
Αρχιτέκτων Μηχανικός

Ιστορικό μιας συγκλονιστικής διαδρομής 

Για δύο αιώνες, το Βρετανικό Μουσείο και το Κοινοβούλιο υποστηρίζουν ότι τα Μάρμαρα αποκτήθηκαν νόμιμα, με γραπτή άδεια από τον Σουλτάνο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ωστόσο, όταν ζητήθηκε να παρουσιαστεί το έγγραφο, ο Έλγιν μπόρεσε να προσκομίσει μόνο μια ιταλική μετάφραση του πρωτοτύπου, το οποίο τώρα οι τουρκικές αρχές επιβεβαιώνουν ότι δεν υπάρχει. Η αλήθεια είναι γνωστή αλλά αποκρύπτεται από την Βρετανική πλευρά με αποτέλεσμα το Βρετανικό Μουσείο να παραπλανά τους επισκέπτες για δύο αιώνες περίπου.

Έχουν περάσει πάνω από 200 χρόνια από τότε που το 1801, ο Βρετανός διπλωμάτης και πρεσβευτής της Βρετανίας, γνωστός ως λόρδο Έλγιν, έναν άνθρωπος θρασύτατος και βέβηλος, για ίδιον όφελος, λεηλάτησε  απέκοψε  με βάρβαρο τρόπο  καταστροφικό από τον Παρθενώνα και τα λοιπά Μνημεία της Ακρόπολης, τα οποία ως έργα κλοπής μετέφερε στο Η.Βασίλειο, για να εμπλουτήσει την προσωπική του συλλογή, υπό τις οδηγίες του ιταλού ζωγράφου Giovanni Battista Lusieri. Σύμφωνα με τη μελέτη της αλληλογραφίας του και άλλων στοιχείων, προκύπτει ότι σκόπευε να στολίσει με τα αρχαία ελληνικά αριστουργήματα, το νέο εξοχικό του μέγαρο στο Μπρούμχολ της Σκωτίας. Χρεοκόπησε όμως και αναγκάστηκε να τα πουλήσει.

Οι λεηλασίες, δηλαδή η βάρβαρες αποκολήσεις με σπάσιμο τεμαχισμό και καταστροφή των μοναδικών αριστουργημάτων του Φειδία χωρίς έλεος και η κλοπή τους ξεκίνησαν μαζικά το 1801 και ολοκληρώθηκαν το 1810. Ο εντιμότατος κλέφτης βρετανός διπλωμάτης Έλγιν καθοδηγούσε τον Lusieri και τους υπόλοιπους με αλληλογραφία. Η βρετανική κυβέρνηση, λειτουργώντας ώς κοινός κλεπταποδόχος, μετά από υπομνήματα του Έλγιν αγνοώντας κάθε έννοια δικαίου και ηθικού, προσβάλλοντας και πληγώνοντσς τον ελληνικό λαό, αποφασίζει, μετά από πλειοψηφική απόφαση του κοινοβουλίου, το έτος 1816, στην αγορά και στην εκχώρηση των Γλυπτών του Παρθενώνα και των λοιπών Μνημείων της Ακρόπολης στο Βρετανικό Μουσείο για 35.000 στερλίνες. Επειδή όμως ο Έλγιν, όφειλε στο κράτος 18.000 στερλίνες, του δόθηκαν μόνο 17.000 στερλίνες.  Για δύο αιώνες,  αυτή η λεηλασία θεωρείται δικαίως η μεγαλύτερη κλοπή έργων τέχνης στην ιστορία και η πλέον επαίσχυντη ιεροσυλία που διαπράχθηκε ποτέ για τον Ελληνικό λαό, καθώς και η μεγαλύτερη ντροπή για την Αγγλική κυβέρνηση.

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα

Από τους 97 σωζόμενους λίθους από τη ζωφόρο του Παρθενώνα, οι 56 βρίσκονται στο Λονδίνο και οι 40 στην Αθήνα. Από τις 64 σωζόμενες μετόπες, οι 48 βρίσκονται στην Αθήνα και οι 15 στο Λονδίνο. Από τις 28 σωζόμενες μορφές των αετωμάτων, οι 19 βρίσκονται στο Λονδίνο και οι 9 στην Αθήνα. Η ζωφόρος του Παρθενώνα θεωρείται ότι απεικονίζει την Πομπή των Παναθηναίων. Οι μετόπες εικονίζουν: στην ανατολική πλευρά τη Γιγαντομαχία, στην δυτική πλευρά την Αμαζονομαχία, στην βόρεια τον Τρωικό Πόλεμο και στην νότια πλευρά τη μάχη μεταξύ Κενταύρων και Λαπίθων. Στο ανατολικό αέτωμα αναπαριστάται η γέννηση της Αθηνάς, ενώ στο δυτικό αέτωμα η διαμάχη της Αθηνάς και του Ποσειδώνα για την κηδεμονία της Αθήνας.

Σύντομο ιστορικό της λεηλασίας, καταστροφής και μεταφοράς των κλεμένων Αρχαιοτήτων στο Η.Βασίλειο -Απάντηση  σε όλα τα ερωτηματικά

Τα 12 πρώτα κιβώτια με τις αρχαιότητες,τα κλεμμένα γλυπτά  φορτώθηκαν το 1802 στο ιδιόκτητο ιστιοφόρο «Μέτων», του Έλγιν. Ωστόσο, το πλοίο βούλιαξε στον Αβλέμονα των Κυθήρων. Το 1803, ο ίδιος ο Έλγιν, επιστρέφοντας στην Αγγλία, φόρτωσε 44 κιβώτια στο βρετανικό πολεμικό πλοίο «Diana». Άλλα κιβώτια, μεταφέρθηκαν σε πλοία της Ραγούζας (Ντουμπρόβνικ) και στα πολεμικά «Medusa» και «Hydra». Το 1817 ο Lusieri, επέστρεψε και πραγματοποίησε την αποστολή επιτύμβιων μνημείων, χάλκινων σκευών και εκατοντάδων αγγείων, με τα πολεμικά πλοία «Satellite» και «Tagus». Ο θάνατός του και η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης, σταμάτησαν κάθε παρόμοια ενέργεια. Μετά την απογύμνωση των μνημείων τοποθέτησαν τα αποκτήματά τους, προερχόμενα από τη λεηλασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς σε κιβώτια, τα οποία φυγάδευσαν προς τη Μεγάλη Βρετανία, και όποια γλυπτά δεν χωρούσαν στα κιβώτια τα τεμάχιζαν. Τα τεμάχιζαν με μένος και βία, καταστρέφοντας τα μοναδικά στον κόσμο αριστουργήματα τέχνης και πολιτισμού του ελληνικού πνεύματος.

Από το 1801, ξεκίνησε μαζικά η αρπαγή των αριστουργημάτων από την Ακρόπολη. Κατά τον Βισκοντί, συνολικά ο Έλγιν αποκόμισε: 253 γλυπτά έργα και αρχιτεκτονικά μέλη, πολλά αγγεία, ηλιακά ρολόγια κλπ. Από τον Παρθενώνα αφαιρέθηκαν 96 ακέραια ή ακρωτηριασμένα γλυπτά και ειδικότερα: Από το νότιο διάζωμα 15 ακέραια και 4 σπασμένα, από το ανατολικό διάζωμα 11 αγάλματα και τμήματά τους, από το δυτικό αέτωμα περισσότερα από 8, από τη βόρεια ζωφόρο 21 ακέραιες πλάκες κι ένα τμήμα πλάκας, από τη νότια ζωφόρο 30 ακέραιες πλάκες και 11 θραύσματα, από τη δυτική ζωφόρο 2 πλάκες και από την ανατολική ζωφόρο 4 πλάκες.
Επίσης, από το ναό της Απτέρου Νίκης αφαιρέθηκαν 4 τεμάχια, 18 από το Ερέχθειο (μία Καρυάτιδα κι ένα γωνιακό ιωνικό κιονόκρανο της ανατολικής κιονοστοιχίας είναι τα σημαντικότερα από αυτά), 4 από το θέατρο του Διονύσου, μεταξύ των οποίων κι ένας κίονας από το χορηγικό μνημείο του Θρασύλλου. Αφαιρέθηκαν ακόμη 13 κεφαλές, 34 γλυπτά μάρμαρα, 14 χάλκινες και μαρμάρινες υδρίες, 8 βωμοί, 3 επιτύμβιες στήλες, 66 ενεπίγραφα μάρμαρα και άλλα. Πολλά από αυτά, ήταν έργα του Φειδία, του Αγοράκριτου και του Αλκαμένη. Σπουδαιότερα απ’ όλα, θεωρούνται τα γλυπτά της Γέννησης της Αθηνάς από το ανατολικό αέτωμα, η μετόπη της Διαμάχης της Αθηνάς με τον Ποσειδώνα και η ζωφόρος με την Πομπή των Παναθηναίων. (ΠΗΓΗ: ΕΓΚ/ΔΕΙΑ ΠΑΠΥΡΟΣ ΛΑΡΟΥΣ ΜΠΡΙΤΑΝΙΚΑ, εκδ. 2007).

Όσα αρχαία συγκεντρώνονταν, τοποθετούνταν σε κιβώτια και μεταφέρονταν με πλοία στη Μ.Βρετανία. Οι λεηλασίες, δηλαδή η βάρβαρες αποκολήσεις με σπάσιμο και τεμαχισμό και καταστροφή των μοναδικών αριστουργημάτων του Φειδία χωρίς έλεος και η κλοπή τους ξεκίνησαν το 1801 και ολοκληρώθηκαν το 1810. Ο εντιμότατος κλέφτης βρετανός διπλωμάτης Έλγιν καθοδηγούσε τον Lusieri και τους υπόλοιπους με αλληλογραφία. Οι αρχαιότητες, μεταφέρθηκαν στο Λονδίνο και αποθηκεύτηκαν αρχικά σε υπόστεγο της κατοικίας του Έλγιν και αργότερα στην καρβουναποθήκη του δούκα του Ντεβονσάιρ. Απίστευτη βαρβαρότητα!. Αυτή η βαρβαρότητα δεν θα συνέβενε σε καμία πολιτισμένη χώρα του κόσμου. Κατά τη διάρκεια της αποθήκευσής τους, υπέστησαν σημαντικές ζημιές από την υγρασία.

Ο Βρετανός Διπλωμάτης Έλγιν, κλέφτης και χρεοκοπημένος, έστειλε υπομνήματα προς τη βρετανική κυβέρνηση για να αγοράσει τα κλεμμένα αρχαία. Έτσι συστήθηκε ειδική εξεταστική επιτροπή για να μελετήσει τα στοιχεία της υπόθεσης, της οποίας τα πορίσματα τέθηκαν υπόψιν του Βρετανικού Κοινοβουλίου. Κατά τη διάρκεια της σχετικής θυελώδους συνεδρίασης ακούστηκαν φωνές σκεπτικισμού, ακόμα και απόρριψης της πρότασης του Έλγιν. Από τότε μάλιστα χρονολογούνται οι πρώτες σκέψεις για επιστροφή τους στην Ελλάδα.
Τελικά, η βρετανική κυβέρνηση, λειτουργώντας ώς κοινός κλεπταποδόχος, αγνοώντας κάθε έννοια δικαίου και ηθικού, προσβάλλοντας και πληγώνοντσς τον ελληνικό λαό, αποφασίζει, μετά από πλειοψηφική απόφαση του κοινοβουλίου, το έτος 1816, στην αγορά και στην εκχώρηση των Γλυπτών του Παρθενώνα και των λοιπών Μνημείων της Ακρόπολης στο Βρετανικό Μουσείο για 35.000 στερλίνες. Επειδή όμως ο Έλγιν, όφειλε στο κράτος 18.000 στερλίνες, του δόθηκαν μόνο 17.000 στερλίνες. Αυτή η λεηλασία θεωρείται δικαίως η μεγαλύτερη κλοπή έργων τέχνης στην ιστορία και η πλέον επαίσχυντη ιεροσυλία που διαπράχθηκε ποτέ για τον Ελληνικό λαό, καθώς και η μεγαλύτερη ντροπή για την Αγγλική κυβέρνηση.

Από την μεταφορά κιόλας των γλυπτών στη Μ. Βρετανία, ξέσπασε θύελλα αντιδράσεων από διακεκριμένους Βρετανούς και όχι μόνον. Ο Έλγιν κατηγορήθηκε ως κοινός «κλέφτης μαρμάρων» και ως βάνδαλος και απατεώνας που, με δωροδοκίες και άλλα αθέμιτα μέσα, λήστεψε σπουδαία μνημεία του παρελθόντος για προσωπικό του όφελος. Ο Σατομπριάν, οι περιηγητές Ντόντγουελ, Ντάγκλας και Κλαρκ, ο ποιητής Οράτιος Σμιθ, ο φίλος του Βύρωνα Χόμπχαουζ κ.ά. διαμαρτυρήθηκαν και περιέγραψαν με τα πλέον μελανά χρώματα τη διαρπαγή. Ο λόρδος Βύρων, το 1811, στο ποίημα του «Child Harold» στιγματίζει τη λεηλασία, όπως και στο ποίημα «Η κατάρα της Αθηνάς» που δημοσιεύεται τον ίδιο χρόνο.

Το 1890, ο Βρετανός Λόγιος, F. Harrison, έγραψε στο περιοδικό «Nineteenth Century» («19ος Αιώνας») το περίφημο άρθρο «Απόδοτε τα Ελγίνεια Μάρμαρα».

Ο αρχαιολόγος Έντουαρντ Ντόντουελ έφριξε με όσα είδε. Στο έργο του, «Αρχαιολογική και Τοπογραφική περιήγηση της Ελλάδας, 1801 – 1806)», μεταξύ άλλων αναφέρει: «Οτιδήποτε σχετίζεται με αυτή την καταστροφή, έγινε με μια φλόγα παράλογης αρπακτικότητας, σε αντίθεση όχι μόνο με κάθε αίσθηση του γούστου αλλά και με κάθε συναίσθημα δικαιοσύνης και ανθρωπιάς», «Ο Έλγιν, μπορούσε να περιοριστεί στα καλούπια του Φειδία, από τα οποία πολλά είχε να κερδίσει η Βρετανία», «Στην Αθήνα, διαπράχθηκε ιεροσυλία».

Ο Χιου Χάμερσλι, μέλος του βρετανικού Κοινοβουλίου, είχε υπερασπισθεί με σθένος μία τροπολογία για τη μελλοντική επιστροφή των κλεμμένων ελληνικών αρχαιοτήτων, χωρίς να γίνει αποδεκτή αναφέροντας: «…η Μεγάλη Βρετανία κρατεί αυτά τα μάρμαρα ως παρακαταθήκη μέχρις ότου της ζητηθούν από τους τωρινούς ή οποιουσδήποτε μελλοντικούς κυρίους της Πόλης των Αθηνών και μετά από ένα τέτοιο αίτημα αναλαμβάνει χωρίς διατυπώσεις ή διαπραγματεύσεις να τα επανατοποθετήσει όσο είναι δυνατόν στα μέρη από όπου είχαν αφαιρεθεί και στο μεταξύ θα φυλάσσονται προσεκτικά στο Βρετανικό Μουσείο».

Ο λόρδος Βύρων στην περίφημη κατάρα της Αθηνάς παραλληλίζει τον Έλγιν με τον Αλλάριχο: “Curse of Minerva”: What more I owe let gratitude attest- Know, Alaric and Elgin did the rest, That all many learn from whence the plunderer came, The insulted wall sustains his hated name”. Ο Βύρων μιλάει για την ματαιοδοξία και την μικρότητα του Έλγιν και αναφέρεται στους δύο ζωγράφους (Lusieri και Fauvel) που ενώ αμφισβητούν το δικαίωμα να λεηλατήσουν τον Παρθενώνα, θριαμβολογούν. Το 1809, ακούγεται η φωνή του φλογερού πατριώτη, κορυφαίου εκπροσώπου του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, Ηπειρώτη από τα Γιάννενα, Αθανασίου Ψαλίδα, σαν μακρινός απόηχος μιας μεγάλης κραυγής του Ελληνισμού, για το μεγάλο έγκλημα της κλοπής των ιερών και οσίων του Ελληνικού γένους, στον λόρδο Μπάυρον και τον πιστό του φίλο και συνοδοιπόρο λόρδο Χομπχάους «Φυλάξτε καλά αυτά που κλέβετε, γιατί κάποια στιγμή θα τα επιστρέψετε στον τόπο που ανήκουν». Ο Μπάυρον εντυπωσιάζεται από την προσωπικότητά του. Ήταν η περίοδος που λεηλατούνται τα μνημεία της αρχαιότητας από επώνυμους Ευρωπαίους ευγενείς αρχαιοκάπηλους, όπως ο Άγγλος αρχιτέκτονας Charles Robert Cockerell, ο Γερμανός δούκας φον Χάλερσταιν, ο Βαυαρός φον Χάκεν, ο Εσθονός βαρώνος φον Στάλκεμπεργκ και ο Γάλλος πρόξενος στην Αθήνα Louis François Sébastien Fauvel. Πρώτος στη λεηλασία και κλοπή, μεταξύ όλων ο λόρδος Έλγιν. Όπως ομολόγησε ο ιταλός ζωγράφος Lusieri, που έγραψε στον λόρδο Elgin «πρέπει να προσπαθήσω πολύ ώστε ίσως να ξεχαστούν οι βαρβαρότητες που εξαναγκάστηκα να διαπράξω όταν ήμουν στην υπηρεσία σας».

Σε δήλωση που έκανε το 2016 ο Βρετανός βουλευτής Μαρκ αναφερόμενος σε πρόταση νομοσχεδίου για τα γλυπτά, προς το Βρετανικό Κοινοβούλιο τόνισε: «Αυτά τα υπέροχα έργα Τέχνης σύρθηκαν και πριονίστηκαν μακριά από τον Παρθενώνα. Αυτό το νομοσχέδιο προτείνει στο Κοινοβούλιο να ακυρώσει ό,τι έκανε πριν από 200 χρόνια. Είναι καιρός να προβούμε σε μια ευγενική πράξη, να διορθώσουμε αυτό το λάθος που έγινε τότε».
Κατά την συζήτηση στην Βρετανική Βουλή σχετικά με την αγορά των γλυπτών ο sir John Newport M.P., μέλος της ειδικής επιτροπής είπε ότι «o αξιότιμος λόρδος χρησιμοποίησε τα πιο παράνομα μέσα και διέπραξε τις πιο άγριες λεηλασίες. Ήταν, φαίνεται, μοιραίο, ένας εκπρόσωπος του κράτους μας να συλήσει, αυτά τα αντικείμενα που οι Τούρκοι και άλλοι βάρβαροι θεώρησαν ιερά».

Ενα συναρπαστικό ταξίδι συγκινήσεων οι προσπάθειες για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα

Πολλές οι προσπάθειες και ενέργειες των Ελλήνων για την επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Πολλές επίσης και συνεχείς οι αντιδράσεις ελλήνων και φιλελλήνων της παγκόσμιας κοινότητας. Το θέμα της επιστροφής των Γλυπτών δεν έκλεισε ποτέ, και παραμένει ανοιχτό από το 1816 μέχρι σήμερα.

Η προστασία των μνημείων της Ακρόπολης των Αθηνών και το αίτημα της επιστροφής των κλεμμένων γλυπτών είναι ένας διαρκής αγώνας για την Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του ’21 οι Έλληνες πολιορκητές της Ακρόπολης λαμβάνουν την εκπληκτική απόφαση να στείλουν στους Οθωμανούς κατακτητές μολύβι για σφαίρες, προκειμένου να πάψουν να κακοποιούν τους σπόνδυλους του Παρθενώνα, για να αφαιρέσουν τους μολύβδινους συνδέσμους από το εσωτερικό τους, ενώ ο Μακρυγιάννης γράφει στ’ απομνημονεύματά του «… κατά την Επανάσταση πολεμήσαμε για τ’ αρχαία αγάλματα…»

Η πρώτη επίσημη αιτίαση της Ελλάδας κατά του Έλγιν που ταυτόχρονα αναζωπυρώνει την πρώτη προσδοκία επιστροφής, διατυπώνεται από τον Αλέξανδρο Ραγκαβή, Γραμματέα της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας, αμέσως μετά την σύσταση του νεοελληνικού κράτους, το 1842. Η διεκδίκηση των Μαρμάρων, με αίτημα επαναλαμβάνεται το 1924, με τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από το θάνατο του λόρδου Βύρωνα. Το 1961, ο Δήμαρχος της Αθήνας Τσουκαλάς Άγγελος (29/6/1959 – 5/6/1964) αλλά και η Ακαδημία Αθηνών, ζητούν από την Αγγλία τον επαναπατρισμό των Μαρμάρων του Παρθενώνα.

Τον Ιανουάριο του 1941, γίνεται  πρόταση στη Βουλή των Κοινοτήτων για την επιστροφή των Μαρμάρων μετά τη λήξη του πολέμου και μέσα στα πλαίσια της κοινής πολεμικής προσπάθειας Ελλάδας και Βρετανίας την εποχή 1941. Η  κυβερνητική απάντηση όμως είναι αποθαρρυντική.

Το 1982, η Μελίνα Μερκούρη, απογειώνει την εκστρατεία για την επιστροφή των Γλυπτών. Άρχισε να διευκρινίζεται ότι, τα Γλυπτά του Παρθενώνα αποτελούν μια ξεχωριστή περίπτωση αφού πρόκειται για τον διαμελισμό ενός μνημείου κι όχι για ένα αυθύπαρκτο έργο τέχνης, όπως για παράδειγμα η Αφροδίτη της Μήλου, που εκτίθεται στο Μουσείο του Λούβρου. Η εκστρατεία ξεκινά στη γενική διάσκεψη της Unesco για την Πολιτιστική Πολιτική στο Μεξικό, όταν η τότε υπουργός Πολιτισμού και Επιστημών προέβαλε το ελληνικό αίτημα για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα που είχε αποσπάσει ο Έλγιν. Το σχέδιο σύστασης υπέρ της επιστροφής του γλυπτού διάκοσμου του Παρθενώνα στην Ελλάδα υποβάλλεται το 1982 από την Ελληνική Αντιπροσωπεία και υπερψηφίζεται με 56 ψήφους υπέρ, 12 κατά και 24 αποχές.

Το 1983, μια ομάδα Άγγλων Φιλελλήνων ιδρύει τη Βρετανική Επιτροπή για την Επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα με Πρόεδρο της τον επίτιμο διδάκτορα Κλασικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, Robert Browning. Η θέληση είναι μεγάλη όμως οι προσδοκίες λίγες, λόγω της παγερής άρνησης της βρετανικής κυβέρνησης.

Τον Οκτώβριο του 1984, η Ελλάδα υποβάλλει επίσημο αίτημα για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, όμως τον Απρίλιο του ίδιου έτους η βρετανική πλευρά το απορρίπτει.

Το  έτος 1984, η Ελλάδα καταθέτει επίσημο αίτημα για την επιστροφή των Γλυπτών στην UNESCO, το οποίο εγγράφεται στην ημερήσια διάταξη της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσής τους ή την Απόδοσή τους σε Περίπτωση Παράνομης Κτήσης. Το έτος 1987, η Αθηναϊκή Ακρόπολη εγγράφεται στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς της Unesco. Από το 1987, το ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα εντάσσεται στην επίσημη ατζέντα των θεμάτων της UNESCO, συζητείται ανά διετία στις συνεδριάσεις της Διακυβερνητικής Επιτροπής και κάθε φορά υιοθετείται σύσταση από τα κράτη-μέλη, για την προώθηση του ζητήματος.

Σε όλο τον κόσμο, στην Ευρώπη και από τον Καναδά έως την Αυστραλία, συστήνονται επιτροπές για την επιστροφή των Γλυπτών, ο αριθμός των οποίων σήμερα ανέρχεται στις 23, με επικεφαλής την Διεθνή Επιτροπή και χρονικά πρώτη την Βρετανική Επιτροπή, η οποία κινητοποιεί την κοινή γνώμη και σημαίνουσες πνευματικές και πολιτικές προσωπικότητες στο Ηνωμένο Βασίλειο, με σκοπό την πίεση της Κυβέρνησης και του Βρετανικού Μουσείου για την επιστροφή.

Το 1999, το Ευρωπαικό Κοινοβούλιο προβαίνει σε Ψήφισμα, έχοντας υπόψη το Άρθρο 128 της Συνθήκης σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των διεθνών οργανισμών στον πολιτιστικό τομέα, όπως η UNESCO.

Το 1999, η Ελλάδα υποβάλλει Υπόμνημα για τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ειδική Επιτροπή του Αγγλικού Κοινοβουλίου για τον Πολιτισμό, τον Αθλητισμό και τα ΜΜΕ (Select Committee).

Ακολουθούν ψηφίσματα και δράσεις καθ’όλη τη διάρκεια της δεκαετίας, όπως: Ψήφισμα της Συνόδου των Πρυτάνεων και Προέδρων Δ.Ε. των Ελληνικών Πανεπιστημίων στις 22-24 Φεβρουαρίου 2002. Κοινή δήλωση των Υπουργών Πολιτισμού και Αθλητισμού των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στις 22 και 23 Φεβρουαρίου 2002. Πρακτικά της συνόδου της Γερουσίας του Καναδά, στις 4/4/2023 . Έκθεση «The Unity of a Unique Monument, Parthenon» με την συνδιοργάνωση του Ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού και του Ίδρύματος “Μελίνα Μερκούρη, στις 27/5/2003. Υπέρ της επιστροφής των Μαρμάρων του Παρθενώνα τάσσεται το καναδικό Κοινοβούλιο-και η Γερουσία, υιοθετώντας σχετική πρόταση της ομογενούς Γερουσιαστού κας. Pana (Παναγιώτα) Merchants. Ψήφισμα της Χιλιανής Γερουσίας για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, το 2004. Απόφαση της Πρυτανείας του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης υπέρ της παραχώρησης, στην Ελλάδα, θραύσματος από τον γλυπτό διάκοσμο του Παρθενώνα, στις 11/01/2006. Ψήφισμα της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας στις 2 Ιουλίου 2009.

Το 2006 ακολουθεί Διακήρυξη και ψήφισμα του Παγκοσμίου Συνδέσμου για την Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα , Οργανισμού 12 Εθνικών Επιτροπών από την Αυστραλία, το Βέλγιο, την Βρετανία, την Κύπρο, τη Γερμανία, την Ιταλία, τη Ν. Ζηλανδία, τη Ρωσία, τη Σερβία- Μαυροβούνιο, την Ισπανία, τη Σουηδία και τις Η.Π.Α

Από τις 20 Ιουνίου 2009, ημέρα εγκαινίων του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης, το μεγαλύτερο επιχείρημα που προέβαλε το Βρετανικό Μουσείο, μέχρι τότε, καταρρίπτεται. Η Ελλάδα έχει πλέον το δικαίωμα, να διατυπώσει με μεγαλύτερη ένταση την απαίτηση για επανένωση του Μνημείου και για την επιστροφή των Μαρμάρων.

Το 2002, συγκροτείται,  από βρετανούς σκεπτόμενους πολίτες, η κίνηση «Υποστηρικτές του Παρθενώνα 2004». Στο πλαίσιο αυτής, 14 βρετανοί βουλευτές, ανάμεσά τους και ο πρώην υπουργός και πρόεδρος του τμήματος Πολιτισμού της Βουλής, Τόνι Μπανκς, ζητούν από την βρετανική κυβέρνηση την επιστροφή των Μαρμάρων. Την καμπάνια αυτή έρχεται να στηρίξει η μακροσκελής συνέντευξη τύπου δύο Βέλγων γερουσιαστών, του Φρανσουά Ρολάν ντι Βιβιέ και του Πολ Γουίλ, στις 13 Μαρτίου 2002, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη της βελγικής καμπάνιας «Παρθενώνας 2004». Η απάντηση, για άλλη μια φορά, δια στόματος διευθυντού του Βρετανικού Μουσείου, Ρόμπερτ Άντερσον εξακολουθεί να είναι αρνητική.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση από την πλευρά της πραγματοποιεί δύο δηλώσεις για την Επιστροφή των Μαρμάρων : η πρώτη δήλωση υπογράφεται από 252 μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και η δεύτερη από 347 άλλες προσωπικότητες.

Στις  5 Σεπτεμβρίου 2006  πραγματοποιείται η επιστροφή από την Χαιδεμβέργη Θραύσματος προερχομένου από τον γλυπτό Διάκοσμο του Παρθενώνα Ενώ  στις 10 Νοεμβρίου 2006 πραγματοποιείται η  επιστροφή από τη Στοκχόλμη θραύσματος προερχομένου από το Ερεχθείο

Οι φωνές συνεχίζουν να πληθαίνουν, συμπεριλαμβάνοντας και εκείνες των νέων.  Δημιουργείται η πρωτοβουλία του Δικτύου Νεολαίας του Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού, τον Δεκέμβριο του 2009, www.unitethemarbles.org, για την προώθηση του αιτήματος της επανένωσης των Γλυπτών.η οποία βραβεύεται από την τότε υφυπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού. Διοργανώνεται online εκστρατεία των πολιτών του κόσμου «Bring them back».

Η νεότερη γενιά υποστηρικτών της επιστροφής των Μαρμάρων στηρίζεται από την Marbes Reunited και την ηγετική φυσιογνωμία τον βουλευτή Αντριου Τζορτζ. Συγχρόνως, πολλά είναι και τα ονόματα Φιλλελήνων προσωπικοτήτων του διεθνούς καλλιτεχνικού στερεώματος, της διανόησης, της πολιτικής, των επιστημών, του πολιτισμού, των τεχνών, του ακαδημαικού χώρου, της νεολαίας, αλλά και απλών πολιτών, από κάθε γωνιά της γης, που έχουν μετάσχει στη σταυροφορία για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα.

Από το 2016 η νεοσύστατη «Ελληνική Επιτροπή για την επιστροφή των Γλυπτών της Ακρόπολης» μπαίνει δυναμικά στον αγώνα, σε διεθνές επίπεδο, για την τον επαναπατρισμό και επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα και των λοιπών Μνημείων της Ακρόπολης.

Το 2018 στο πλαίσιο της ‘Ελληνικής πολιτιστικής εβδομάδας’ του Πανεπιστημίου«Charles Darwin University», αφιερωμένη στα Γλυπτά του Παρθενώνα, με τη συμμετοχή της «Ελληνικής Επιτροπής για την Επιστροφή των Γλυπτών της Ακρόπολης», και την υποστήριξη της Ελληνικής Ομογενειακής κοινότητας, ο Πρωθυπουργός της κυβέρνησης της Βόρειας Επικράτειας Αυστραλίας κ. Michael Gunner, σε ομιλία του στην βουλή, μεταξύ άλλων δηλώνει : Η Βόρεια Επικράτεια της Αυστραλίας εδώ και πολύ καιρό έχει ζητήσει από το Βρετανικό Μουσείο την επιστροφή των Γλυπτών της Ακρόπολης. Σήμερα σας βεβαιώνω και εγώ με τη σειρά μου, εκφράζοντας την πλήρη υποστήριξή μου για το θέμα αυτό. Ακολουθούν δηλώσεις υποστήριξης από τον Πρύτανη Simon Maddoks και την πανεπιστημιακή κοινότητα, καθώς επίσης και από φορείς και προσωπικότητες της Αυστραλίας.

Οι δράσεις και οι πιέσεις προς την Βρετανική κυβέρνηση, για την επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, αυξάνονται συνεχώς από τον Ελληνισμό, σε πολλές χώρες, με την υποστήριξη των ομογενειακών οργανώσεων και φιλελλήνων υποστηρικτών.

Μετά τον Σεπτέμβριο του 2021 δρομολογούνται διαπραγματεύσεις

Στην ιστορική, για την Ελλάδα, απόφασή της, που ελήφθη στις 29 Σεπτεμβρίου 2021, η Διακυβερνητική Επιτροπή της UNESCO για την Επιστροφή Πολιτιστικών Αγαθών (ICPRCP) χαρακτηρίζει το ελληνικό αίτημα για επιστροφή των Γλυπτών «νόμιμο και δίκαιο» και καλεί τη Βρετανία «να αναθεωρήσει τη στάση της και να προσέλθει σε καλόπιστο διάλογο με την Ελλάδα».

Το πιο σημαντικό, όμως, είναι ότι για πρώτη φορά αναγνωρίζει πως «το ζήτημα έχει διακυβερνητικό χαρακτήρα και, ως εκ τούτου, η υποχρέωση επιστροφής των Γλυπτών βαραίνει ξεκάθαρα την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου». Η απόφαση αυτή, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τον πάγιο ισχυρισμό του Λονδίνου ό,τι το θέμα αφορά στο Βρετανικό Μουσείο, το οποίο παρουσιάζει ως «νόμιμο ιδιοκτήτη» των Γλυπτών, προσθέτοντας ό,τι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να ασχοληθεί με την υπόθεση. Ακολουθεί η επιστολή  της Γραμματείας του Οργανισμού τον Μάρτιο του 2022 στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ελλάδα, με θετική απάντηση  από το Ηνωμένο Βασίλειο, στις 8 Απριλίου του 2022, ως προς το ενδεχόμενο ενός διαλόγου, και  θετική απάντηση από την Ελλάδα  στις 18 Απριλίου αντιστοίχως.

Στις 16 Νοεμβρίου 2021, Διμερής συνάντηση του πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου Μπόρις Τζόνσον και του πρωθυπουργού της Ελλάδας Κυριάκου Μητσοτάκη.  Ο Έλλημας Πρωθυπουργός θέτει  το ζήτημα της επιστροφής των Γλυπτών στον βρετανό ομόλογο του, υποστηρίζοντας ακόμη πως η ελληνική κυβέρνηση είναι διατεθειμένη να δώσει κάποιους αρχαιοελληνικούς θησαυρούς στη Βρετανία, προκειμένου να εξασφαλιστεί δυνατή η επανένωση των Γλυπτών με την Ελλάδα. Ο πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον ανταποκρίνεται  στον Έλληνα Πρωθυπουργό λέγοντας, πως κατανοεί τα αισθήματα του ελληνικού λαού για το συγκεκριμένο θέμα, αλλά υποστηρίζει  πως το ζήτημα αφορά αποκλειστικά τη διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου.

Στις 16 Νοεμβρίου 2021, αποστέλλεται Επιστολή της «Ελληνικής Επιτροπής για την Επιστροφή των Γλυπτών της Ακρόπολης», προς τον Πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον.

 Παρόλες τις ανεπίσημες και παρασκηνιακές συζητήσεις, το Βρετανικό Μουσείο φαίνεται απρόθυμο να προχωρήσει και να ορίσει  ακριβή ημερομηνία για την έναρξη των επίσημων διαπραγματεύσεων. Το μόνο σημείο που προβάλλει  και τονίζει συνεχώς είναι ότι η κατοχή των μαρμάρων είναι νόμιμη και δηλώνει θετικό μόνον  στον δανεισμό των Μαρμάρων στην Ελλάδα αλλά όχι  στην επιστροφή τους.

Τον Νοέμβριο του 2021, σε δημοψήφισμα το οποίο διεξήχθη στη Βρετανία, το 59% των πολιτών τάχθηκαν υπέρ του επαναπατρισμού των Μαρμάρων του Παρθενώνα.

Τον Ιανουάριο του 2022 πραγματοποιείται  ο πρώτος επαναπατρισμός τμήματος – θραύσματος των Μαρμάρων του Παρθενώνα στην Αθήνα,  του λεγόμενου ως «θραύσμα Φάγκαν», από το Μουσείο Antonino Salinas του Παλέρμου.

Τον Μάρτιο 2022 ακολουθεί η επιστολή  της Γραμματείας του Οργανισμού UNESCO προς το Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ελλάδα, με θετική απάντηση  από το Ηνωμένο Βασίλειο, στις 8 Απριλίου του 2022, ως προς το ενδεχόμενο ενός διαλόγου, και  θετική απάντηση από την Ελλάδα  στις 18 Απριλίου αντιστοίχως.

Τον Μάιο  του 2022, ο εκπρόσωπος του Βρετανικού Μουσείου υποστηρίζει……. δεν θα υπάρξει ποτέ μια «μαγική στιγμή» στην οποία τα Γλυπτά θα επιστρέψουν στην Ελλάδα».

Στις  5 Ιουνίου 2022, πραγματοπιείται  οριστική επανένωση του θραύσματος Fagan με τη ζωοφόρο του Παρθενώνα. Γεγονός αποτελεί η επιστροφή του θραύσματος στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, όπου και ανήκει.

2022 Κρυφές συναντήσεις και παρασκήνιο. Ο προέδρος του Βρετανικού Μουσείου  Τζόρτζ Όσμπορν,  δηλώνει,  το καλοκαίρι  2022, στο βρετανικό ραδιόφωνο LBC ότι «υπάρχει μια συμφωνία που πρέπει να κλείσει». Απομένει ένα 10% για να κλείσει η συμφωνία της επιστροφής. Αυτό το 10%, όμως, είναι ήδη γνωστό ότι κρύβει την λέξη «δανεισμό». Η βασική απαίτηση του Βρετανικού Μουσείου είναι η ελληνική πλευρά να αναγνωρίσει τη βρετανική κυριότητα των Γλυπτών, επικαλούμενη δεσμευτική νομοθεσία. Πηγή: Deutsche Welle

Τον Οκτώβριο 2022, το Ινστιτούτο ψηφιακής Αρχαιολογίας (Institute for Digital Archaeology), με έδρα την Οξφόρδη, δημιούργησε πιστά αντίγραφα μέσω 3D τεχνολογίας, παρουσιάζοντάς τα ως μία βιώσιμη λύση για το Βρετανικό Μουσείο. Η ελληνική πλευρά χαιρέτησε την κίνηση ενώ το Βρετανικό Μουσείο την απέρριψε ασυζητητί.

Το 2022 ο Ρίσι Σούνακ, όπως και οι προκάτοχοί του, δεν έχει την πρόθεση να αλλάξει τη βρετανική νομοθεσία, δίνοντας με τον τρόπο αυτό απόλυτα τη δικαιοδοσία στο Βρετανικό  Μουσείο να παραχωρεί ό,τι θέλει από την συλλογή του. Τον Δεκέμβριο 2022,  η υπουργός Πολιτισμού της Βρετανίας, Μισέλ Ντόνελαν, δηλώνει  ότι η επιστροφή των Μαρμάρων είναι «ένας επικίνδυνος και ολισθηρός δρόμος», υπό τον φόβο ότι το Μουσείο θα «στριμωχτεί στη γωνία» από ένα ολόκληρο κύμα διεκδικήσεων και άλλων χωρών.

Κατά τη χρονική περίοδο 2022-2023 διεξάγονται συζητήσεις και διαπραγματεύσεις μεταξύ της Βρετανικής και Ελληνικής πλευράς χωρίς αποτελέσματα. Η  βρετανική πλευρά κρατά ανοικτό τον δίαυλο επικοινωνίας και συζητήσεων για τα γλυπτά του παρθενώνα με την Ελλάδα, βασιζόμενη στην ιδέα περί ανταλλαγής πολιτιστικών θησαυρών και πιθανής προσωρινής παραμονής των κλεμμένων γλυπτών στον νόμιμο ιδιοκτήτη, την Ελλάδα.

20.1.2023 Επιστολή  ανοικτή της «Ελληνικής Επιτροπής για την Επιστροφή των Γλυπτών της Ακρόπολης» προς την Κυβέρνηση και προς το Κοινοβούλιο του Ηνωμένου Βασιλείου Μεταξύ άλλων αναφέρει «The Parthenon Sculptures and the other monuments of the Acropolis are not standalone pieces of art. They were created as architectural and symbolic parts of buildings designed in the 5th century BC, at the peak of the ancient Hellenic civilisation. Consequently, these sculptures can regain their true conceptual substance only in the vicinity of the monuments, in the new Acropolis Museum, and within their natural and historical environment. The New Acropolis Museum is ranked as one of the world’s top museums with a rating above that of the British Museum. It is a Museum filled with natural light that showcases the exhibits in their natural lighting, in relation to the overlying archaeological site of the Acropolis, thereby achieving the effects of unification of the Monument’s space, and retrospection to history and culture. It is a building worthy of housing the world’s highest expression of art. Moreover, the restoration of the unity of the sculptures will enable scientists to enrich their knowledge of this unique monument, deepen their studies and bequeath to future generations the achievements of humanity………. The return of the Sculptures is a matter of cultural ethics! Political will and decisiveness is required to restore justice and morality, so that the Sculptures can be returned to their rightful owner and be reunited in their natural place, on the Sacred Rock of the Acropolis, housed in the New Acropolis Museum…..»

Απρίλιος Μάιος 2023

Εκδηλώσεις της Ελληνική Ομογένειας στις ΗΠΑ. Με κορυφαία την Θεματική εκδήλωση αι παρέλαση για τα Γλυπτά του Παρθενώνα  στην Νέα Υόρκη.

1.5.2023 Συνέντευξη της Αρχιτέκτονα Ελένης Ν.Μπάρμπα Γενικής Γραμματέως  της Ελληνικής Επιτροπής  για την Επιστροφή των Γλυπτών της Ακρόπολης στη HELLENIC NEWS OF AMERICA,επί τη ευκαιρία της Θεματικής Εκδήλωσης και παρέλασης για τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Νέα Υόρκη.

Οκτώβριος 2023 Ο Πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου Τζορτζ Όσμπορν στο ετήσιο δείπνο των διαχειριστών του Βρετανικού Μουσείου, στην γκαλερί Duveen, όπου φιλοξενούνται τα Γλυπτά του Παρθενώνα, μεταξύ άλλων αναφέρει « Το Μουσείο μπορεί να καταλήξει σε συμφωνία με την Ελλάδα», με αντάλλαγμα αρχαία αντικείμενα που δεν έχουν δει ποτέ στο Ηνωμένο Βασίλειο.( πηγή DOCVILLE ).

30 Νοεμβρίου 2023 Ο Πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου Τζορτζ Όσμπορν  αναφέρει  «Θα συνεχιστούν οι συζητήσεις για τα Γλυπτά του Παρθενώνα»- ……«Μπορούμε να το κάνουμε, είτε ο Σούνακ συναντήσει τον Μητσοτάκη, είτε όχι»  «Η διαμάχη που προέκυψε αυτή την εβδομάδα, ενθάρρυνε το Βρετανικό Μουσείο να συνεχίσει τις συζητήσεις με την Αθήνα, για δανεισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα»,  Guardian

Φεβρουάριος 22.02.24  Ένα βήμα πριν την κατάρρευση η αίθουσα με τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Αναφέρουν  Βρετανικός και διεθνής Τύπος.

Ιανουάριος Φεβρουάριος 2024  Σε όλες τις συζητήσεις απηχεί η αντίληψη ότι τα κλεμμένα Γλυπτά του Παρθενώνα ανήκουν νόμιμα στο Βρετανικό Μουσείο..  Εκτός της άρνησης εκδηλώνεται χλευασμός προς τον ελληνικό πολιτισμό  και η προσβλητική συμπεριφορά της Βρετανικής πλευράς προς την Ελλάδα και τον Ελληνισμό, με την διοργάνωση και πραγματοποίηση επίδειξης μόδας σε αίθουσα του Βρετανικού Μουσείου, εντός της οποίας εκτίθενται τα Γλυπτά του Παρθενώνα.

Δημιουργούνται αντιδράσεις εντός του Η.Βασιλείου και σε διεθνές επίπεδο.

4.3.2024 Επιστολή προς τον Πρόεδρο και τους ιθύνοντες  του Βρετανικού Μουσείου της Ελληνικής Επιτροπής για την  Επιστροφή των Γλυπτών της Ακρόπολης (Βλ. HELLENIC NEWS OF AMERICA 4/3/2024)

Η  απανταχού Ελληνική Ομογένεια υποστηρίζει δυναμικά το ζήτημα της Επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα. Ενημέρώνει και υποστηρίζει πρτοβουλίες και ενέργειες προβολής του θέματος και ευαισθητοποίησης της παγκόσμιας κοινότητας, σε όλα τα επίπεδα.

29-30 Μαίου 2024 Στην 24η Σύνοδο της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO – η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 29 έως τις 30 Μαΐου 2024 – για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσης (ICPRCP) όπου και συζητήθηκε το θέμα της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα, το οποίο βρίσκεται σταθερά στην ατζέντα της, εδώ και 40 χρόνι, αποδομούνται όλα τα κεντρικά επιχειρήματα των βρετανών  για την παραμονή των Γλυπτών του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο, από την  εκπρόσωπο της Τουρκίας.  Η  Ζεϊνέπ Μποζ, επικεφαλής του τμήματος καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων της Τουρκίας (η οποία συμμετείχε ως κράτος-παρατηρητής στη διακυβερνητική επιτροπή της UNESCO), δηλώνει για το ζήτημα ενώπιον των υπολοίπων κρατών:«Δεν είναι σε γνώση μας η ύπαρξη εγγράφου που να νομιμοποιεί αυτή την αγορά, η οποία έγινε τότε από τους αποικιοκράτες του Ηνωμένου Βασιλείου, οπότε δεν νομίζω ότι υπάρχει περιθώριο να συζητήσουμε τη νομιμότητά της ακόμη και (…) σύμφωνα με τον νόμο της εποχής. Ανυπομονούμε ολόψυχα να γιορτάσουμε την επιστροφή των Γλυπτών, καθώς πιστεύουμε ότι θα σηματοδοτήσει μια αλλαγή συμπεριφοράς προς την κατεύθυνση της προστασίας των πολιτιστικών αγαθών και θα είναι το ισχυρότερο μήνυμα που θα δοθεί παγκοσμίως. Γι’ αυτό μείνετε δυνατοί».

Η παρουσίαση της ελληνικής αντιπροσωπείας και τα επιχειρήματά της τυγχάνουν θερμής υποδοχής από την  συντριπτική πλειοψηφία των κρατών-μελών της Διακυβερνητικής Επιτροπής (Ιταλία, Τσεχία, Ρωσία, Λιβύη, Ιράκ, Ινδία, Χιλή, Βενεζουέλα, Παναμάς, Γουατεμάλα, Γκαμπόν, Ζάμπια, Αίγυπτος), αλλά και από τα κράτη-παρατηρητές (Τουρκία, Παλαιστίνη, Νικαράγουα, Ονδούρα, Βραζιλία), τα οποία  υποστηρίζουν με σθένος τις ελληνικές θέσεις και ζήτούν εμφατικά από το Ηνωμένο Βασίλειο να επιστρέψει τα Γλυπτά στην Ελλάδα, προκειμένου να επανενωθούν με τον Παρθενώνα, μνημείο-σύμβολο του Δυτικού Πολιτισμού..

Αρκετές αντιδράσεις προκαλεί  η δήλωση του  ανιστόρητου αναπληρωτή διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου Τζόναθαν Γουίλιαμς, ο οποίος κατά τη παρουσίαση του στη Διάσκεψη του ICPRCP ισχυρίζεται,  πως ο Κόμης του Έλγιν δεν πήρε τα Μάρμαρα του Παρθενώνα με τη βία, αλλά αντιθέτως τα έσωσε από τα χαλάσματα. Η Βρετανική Επιτροπή για την Επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα (BCRPM), κρίνει και αναφέρει πως ο ισχυρισμός αυτός αποτελεί ένα «εξωφρενικό» επιχείρημα του Μουσείου.  Η Ελληνίδα Υπουργός Λίνα Μενδώνη χαρακτηρίζει ξεκάθαρα  τους ισχυρισμούς του Γουίλιαμς ως ανιστόρητους, αναφέροντας: «Ο Κόμης Έλγιν χρησιμοποίησε με άδικο και παράνομο τρόπο μέσα, ώστε να αρπάξει και να εξάγει τα Μάρμαρα του Παρθενώνα, χωρίς να υπάρξει κάποια αληθινή νόμιμη άδεια, σε μια προφανή πράξη σοβαρής κλοπής».

Ουσιαστική αλλαγή στάσης του Βρετανικού Μουσείου μετά τις 30 Μαίου 2024

Ουσιαστική αλλαγή επιτέλους στην αντιμετώπιση του θέματος των Γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο εκδηλώνεται αμέσως μετά τις 30 Μαίου 2024, ημερομηνία ολοκλήρωσης της 24ης Συνόδου της Διακυβερνητικής Επιτροπής της Unesco. Για πρώτη φορά το Βρετανικό Μουσείο δηλώνει επίσημα στην ανταποκρίτρια του ΕΡΤ News στο Λονδίνο, ότι ασπάζεται την πρόθεση που έχει εκφράσει ο πρόεδρος Τζορτζ Όσμπορν για μία «Σύμπραξη του Παρθενώνα». Ο Εκπρόσωπος του Βρετανικού Μουσείου δηλώνει: «Το Βρετανικό Μουσείο αναγνωρίζει την έντονη επιθυμία της Ελλάδας να επιστραφούν τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Λονδίνο στην Αθήνα. ………Είμαστε πρόθυμοι να αναπτύξουμε μια νέα σχέση με την Ελλάδα – μια «εταιρική σχέση Παρθενώνα» – και να διερευνήσουμε τη δυνατότητα καινοτόμων τρόπων συνεργασίας (με τους Έλληνες φίλους μας,) με την ελπίδα ότι η κατανόηση των Γλυπτών του Παρθενώνα θα εμβαθύνει και θα συνεχίσει να εμπνέει τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο……..»»

Ακολουθούν εκδήλωση διαμαρτυρίας  Ελληνοβρετανικές διπλωματικές επαφές, συζητήσεις διαπραγματεύσεις και δηλώσεις στον Τύπο.

15/06/24 Διαμαρτυρία στο βρετανικό Μουσείο: Εντείνονται οι πιέσεις από την Επιτροπή επανένωσης των Γλυπτών – Ζητούν συνάντηση με το νέο διευθυντή.  Η ενδεχόμενη επιστροφή των Γλυπτών, κατά δήλωση του Στάρμερ είναι πιθανή. Η πρόεδρος της βρετανικής επιτροπής για την επιστροφή των μνημείων ζητά επείγουσα συνάντηση με το νέο διευθυντή του μουσείου Δρ. Νίκολας Κάλιναν για να συζητήσουν την τύχη των γλυπτών, μετά την ανακοίνωση της Τουρκίας ότι αποκτήθηκαν παράνομα. Στο σημείο βρέθηκε και η Βικτόρια Χίσλοπ, η γνωστή Βρετανίδα συγγραφέας, που έχει λάβει την ελληνική ιθαγένεια και είναι εκ των βασικών μελών της επιτροπής που διεκδικούν την επανένωση των γλυπτών στο φυσικό τους χώρο, το μουσείο της Ακρόπολης.  ertnews.gr  

1.7.2024 «Να μοιραστούν τα Γλυπτά του Παρθενώνα με την Ελλάδα», αναφέρει ο πρώην επικεφαλής του Βρετανικού Μουσείου «Αντί να διαφωνούμε, είναι να δημιουργήσουμε συνεργασίες γύρω από αυτά» επισήμανε ο Σερ Μαρκ Τζόουνς. ….»Independent

 15.11.2024 Συνέντευξη στους Financial Times «Δεν έχω έτοιμη λύση αλλά οφείλουμε να συνεργαζόμαστε» λέει ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου Νίκολας Κάλιναν. «Θα ήθελα να μιλήσουμε περισσότερο για μια εταιρική σχέση παρά να συζητήσουμε για την ιδιοκτησία»….. «Νομίζω ότι όλοι θα ήθελαν να δουν μια πραγματικά συναρπαστική, καινοτόμο λύση. Όχι, η “λύση” είναι λάθος λέξη, “ανταπόκριση” είναι η σωστή.Financial Times

20.11.2024  Economist Το 2025 τα Γλυπτά του Παρθενώνα μπορεί τελικά να μετακινηθούν ή τουλάχιστον οι διαπραγματεύσεις για το καθεστώς τους να κάνουν ένα μεγάλο άλμα προς τα εμπρός». Αυτό αναφέρει μεταξύ άλλων το περιοδικό στην ετήσια έκδοση του για τις προβλέψεις της επόμενης χρονιάς……. «Ένας νόμος του 1963 απαγορεύει στο Μουσείο να παραχωρήσει τους θησαυρούς του και η κυβέρνηση δεν είναι πιθανόν να τον αλλάξει»……… όπως χαρακτηριστικά γράφει. Παράλληλα σημειώνει και τη δήλωση του βρετανού πρωθυπουργού,σερ Κιρ Στάρμερ, πως αν υπάρξει συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών ο ίδιος δεν θα σταθεί εμπόδιο.

3.12.2024 BBC    Κοντά σε συμφωνία για την επιστροφή τους, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχο της Ελλάδας  Προχωρημένες είναι οι διαπραγματεύσεις της Αθήνας με το Λονδίνο για την επιστροφή των Γλυπτών στην Ελλάδα

2-3/12/2024  Ελληνοβρετανικές διπλωματικές επαφές: Το ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα στο προσκήνιο  cnn.gr/Δικαιώματα Χρήσης: Γραφείο Τύπου πρωθυπουργού  Μεταξύ άλλων αναφέρεται:  «…την 1η και 2α Δεκεμβρίου 2024, ο Έλληνας Πρωθυπουργός πραγματοποίησε διήμερη επίσημη επίσκεψη στο Λονδίνο. πραγματοποίησε επίσημη συνάντηση με τον Βρετανό Πρωθυπουργό, Keir Rodney Starmer,…. στη συνάντηση συζητήθηκε το ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα. Η ελληνική πλευρά εξέφρασε ικανοποίηση, καθώς ο Keir Rodney Starmer δήλωσε ότι δεν θα σταθεί εμπόδιο σε πιθανή συμφωνία μεταξύ της Αθήνας και του Βρετανικού Μουσείου,…..»

4/12/2024 Ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, μεταξύ άλλων δηλώνει  «…..μια πιθανή συμφωνία με την Ελλάδα για την επίλυση της πολυετούς διαμάχης σχετικά με τα Γλυπτά του Παρθενώνα βρίσκεται ακόμη σε απόσταση»…. σε podcast που συμπαρουσιάζει στη Νέα Υόρκη. . «Σε αντάλλαγμα, η Ελλάδα θα μας δανείσει μερικούς από τους θησαυρούς της. Έχουμε σημειώσει αρκετή πρόοδο, αλλά είμαστε ακόμη μακριά από οποιοδήποτε είδος συμφωνίας….». Πηγές: AFP, France24.com

Σημερινή κατάσταση και προοπτικές

Κοντά σε συμφωνία φαίνεται ότι βρίσκεται η Ελλάδα με το Ηνωμένο Βασίλειο αναφορικά με το ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα,  καθώς είναι εμφανής  μία κατ΄αρχήν κοινή συναίνεση όσον αφορά το θέμα της επιστροφής τους στην Ελλάδα. Η δήλωση του Βρετανού πρωθυπουργού πως «Εάν το Βρετανικό Μουσείο πει το ναι, η Ντάουνινγκ Στριτ δεν θα σταθεί εμπόδιο» αποτελεί μία δήλωση πολιτικής βούλησης μεταφέροντας μάλιστα  το θέμα της απόφασης στους διευθυντές του Βρετανικού Μουσείου και του Ελληνικού Νέου Μουσείου της Ακρόπολης των Αθηνών.

Αυτό θα επιτευχθεί με μία έντιμη συμφωνία, εφόσον α) υπάρξει πολιτική  βούληση για την επίλυση του ζητήματος από τις δυο πλευρές, με σεβασμό προς την πολιτιστική ταυτότητα και εθνική αξιοπρέπεια των Ελλήνων, β) γίνει απόλυτα κατανοητό από την βρετανική πλευρά οτι τα Γλυπτά αποτελούν πολιτιστικούς θησαυρούς  βίαιαης καταστροφικής  λεηλασίας και κλοπής από τον Λόρδο Έλγιν, τους οποίους αγόρασε, νομιμοποιώντας την παράνομη συλλογή του η Βρετανική κυβέρνηση και παραχώρησε στο Βρετανικό Μουσείο, περίπου πριν από 2 αιώνες γ) αναγνωρίσει πλήρως την νόμιμη ελληνική κυριότητα αυτών και δ) υπάρξει μόνιμη επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Επ’αυτών τα ιστορικά στοιχεία υπάρχουν και βοούν!  Μία έντιμη  συμφωνία άλλωστε θα αποκαταστήσει την πληγωμένη αξιοπιστία και κύρος  της Βρετανικής πολιτικής ηγεσίας και του Βρετανικού Μουσείου.

Θα πρέπει να γίνει κατανοητό και στις δύο πλευρές, βρετανική και ελληνική,  ότι πρέπον και ηθικόν είναι,  να σταματήσουν οι πιέσεις εκ μέρους της Βρετανικής πλευράς προς την Ελλήνική, με σκοπό να καρπωθεί το Βρετανικό Μουσείο παράλογα οφέλη, από μακροχρόνιο δανεισμό άλλων σημαντικών αρχαιοτήτων της Ελληνικής Πολιτιστικής κληρονομιάς. Μία τέτοια συζήτηση ωμοιάζει  ωσάν μία μητέρα να εκβιάζεται και να συζητά με τον απαγωγέα και κλέφτη  του παιδιού της, να δώσει ως λύτρα άλλα παιδιά της με  μακροχρόνιο δανεισμό, προκειμένου να της επιστρέψει ο απαγωγέας  το παιδί της.

Είναι έντιμο και πολιτικά ορθό να σταματήσει, εκ μέρους της Βρετανικής πλευράς, κάθε προσπάθεια χλευασμού και προσβολής του ελληνικού λαού, προκειμένου να πιεστεί η Ελληνική πλευρά  να υποκύψει σε παράλογες απαιτήσεις του Βρετανικού Μουσείου.  Θα πρέπει να γίνει κατανοητό στην βρετανική πολιτική ηγεσία, στον πρόεδρο και στους ιθύνοντες του Βρετανικού Μουσείου ό,τι κάθε προσπάθεια υποβιβασμού και προσβολής των Ελλήνων, είτε χρησιμοποιώντας τον βρετανικό Τύπο, είτε εκφράζοντας στον προφορικό λόγο με ειρωνικό τρόπο που απαξιώνει την εθνική αξιοπρέπεια των Ελλήνων,  είτε επεμβαίνοντας στα Βρετανικά Πανεπιστήμια με σκοπό την αφαίρεση των ελληνικών κλασσικών  σπουδών, όπως παρουσιάζεται σε άρθρα του βρετανικού τύπου συχνά πρόσφατα, δεν βλάπτουν την λαμπρή ιστορία και τον ελληνικό πολιτισμό. Βλάπτουν μόνον την Βρετανία και τον υπερήφανο λαό της, ο οποίος διψά για γνώση.  Όποιος διδάσκεται την Ελληνική γλώσσα και τις πανανθρώπινες αρχές και αξίες του Ελληνικού πολιτισμού αποκτά ανώτερο επίπεδο ευφυίας, ικανότητα λογικής, κατανόησης, αυτογνωσίας, μάθησης, συναισθηματικής γνώσης, συλλογισμού, σχεδιασμού, δυνατότητα του ατόμου να ενεργεί λειτουργικά και αποδοτικά για την επίτευξη αρετής και  ευημερίας και δημιουργίας πολιτισμού. Ως γνωστόν, στην παγκόσμια ιστορία, ότι πιο ωραίο και ευγενές στις κλασσικές και θετικές επιστήμες, στις τέχνες, στην ελεύθερη δημιουργικότητα και στην θεμελίωση αρχών και κανόνων της ηθικής με σεβασμό προς τον άνθρωπο, γεννήθηκε στην Ελλάδα!

Ο Ελληνικός λαός εκφράζει τον σεβασμό και την ευγνωμοσύνη του προς την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα, προς τους κοινωνικούς και πολιτιστικούς  φορείς της παγκόσμιας κοινότητας, προς τον βρετανικό λαό και προς όλους τους λαούς της οικουμένης που υποστηρίζουν το δίκαιο αίτημα του Ελληνισμού για την Επιστροφή και Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα! Του Μνημείου παγκόσμιας Αρχιτεκτονικής κληρονομιάς (χαρακτηρισμένου από την UNESCO),   αναγνωρισμένου από την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα, ως «Μνημείο Θαύμα των θαυμάτων, απείρου κάλλους, όπου η επιστήμη συνδιάζεται αρμονικά με την αισθητική και τις αριστουργηματικές τέχνες! Σύμβολο του πανανθρώπινου Ελληνικού πολιτισμού!

Η συμβολή του πανανθρώπινου Ελληνικού πολιτισμού στην σύγχρονη παγκόσμια κοινότητα

Η παγκόσμια κοινότητα  εισέρχεται σε σκοτεινούς και δύσβατους δρόμους καταστροφής, σε δρόμους ηθικής και πνευματικής πτώσης. Η θλιμμένη και ρημαγμένη από την βία και τους πολέμους  ανθρωπότητα θα αναζητήσει την  χαμένη της πυξίδα, την ελπίδα για νέα ζωή βασισμένη στην αγάπη και την αλήθεια του Χριστού. Μία νέα ζωή απαλλαγμένη από απληστία και αρπαγές,  από βίαιες και καταστροφικές  πράξεις.

Ο Ελληνισμός ως κληρονόμος του πανανθρώπινου Ελληνοχριστιανικού πολιτισμού έχει βαρύ χρέος προς την Ανθρωπότητα. Ως θεματοφύλακας της ιστορικής διαδρομής του, με την δημιουργία λαμπρού πολιτισμού χιλιάδων ετών, βασισμένο στον άνθρωπο, οφείλει  να αφυπνίσει την παγκόσμια κοινότητα και να αναπτύξει πρωτοβουλίες και ενέργειες για την αναγέννηση  των λαών της οικουμένης.  Να διδάξει τις πανανθρώπινες αρχές και αξίες σε όλη την Ανθρωπότητα.

Για την σωτηρία της ανθρωπότητας θα χρειαστεί ο Επανευαγγελισμός των χαμένων πανανθρώπινων αρχών και αξιών της. Ο επανευαγγελισμός  και σωτηρία της ανθρωπότητας περνά από τον δρόμο του Επανελληνισμού, δηλαδή της Αναγέννησης του Ελληνισμού.    Η Ελλάδα και ο Ελληνισμός οφείλει όπως έκανε και στο παρελθόν να εκπολιτίσει εκ νέου και να στηρίξει όλους τους λαούς της γης.

Ο Επανελληνισμός θα σημάνει την αναγέννηση της παγκόσμιας κοινότητας. Θα σημάνει  ένα νέο κόσμο γεμάτο με  φως και  αγάπη του Τριαδικού Θεού. Έναν κόσμο, όπου ο  άνθρωπος θα ζει ειρηνικά, με γαλήνη,  αγάπη και  αλληλεγγύη προς τον συνάνθρωπο, με σεβασμό προς την ανθρώπινη ζωή και αξιοπρέπεια, με σεβασμό προς το φυσικό περιβάλλον και τον πολιτισμό κάθε λαού.  θα εργάζεται και θα αποκτά πλούσια υλικά αγαθα που θα τον εξυπηρετούν για ποιότητα ζωής και όχι για να τα υπηρετεί με απληστία και εγωισμό.  Θα δημιουργεί ευημερία και πολιτισμό, χρησιμοποιώντας την επιστήμη  και τις τέχνες, βασισμένες  στην ηθική και στην ευγενή άμιλλα, έχοντας πάντα ως κεντρικό στόχο την αρετή την ευτυχία, την προστασία και την πνευματική εξύψωση του ανθρώπου.

Ελένη Ν.Μπάρμπα
Αρχιτέκτων Μηχανικός

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΓΛΥΠΤΩΝ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ