Γιάννη Στραβολαίμος | Σκηνοθέτης | Σεναριογράφος | Δημιουργός Οπτικών Εφέ
Σε μια εποχή όπου ο κινηματογράφος συχνά ακολουθεί ασφαλείς διαδρομές, ο Yiannis Stravolaimos επιλέγει τον δύσκολο δρόμο της καλλιτεχνικής τόλμης. Σκηνοθέτης, σεναριογράφος και δημιουργός οπτικών εφέ, αποτελεί μία από τις πλέον πολυδιάστατες μορφές της σύγχρονης ελληνικής κινηματογραφικής δημιουργίας.
Με έργα που γεφυρώνουν την ιστορία με τη σύγχρονη κινηματογραφική γλώσσα, έχει καταφέρει να ξεχωρίσει τόσο για την αισθητική του ταυτότητα όσο και για τη θεματική του τόλμη. Η βραβευμένη ταινία του «Ο Βοσκός» ανέδειξε τη δύναμη της εσωτερικής αφήγησης και του συμβολισμού, ενώ η ταινία «Η Κατοχή» κινείται σε πιο σκοτεινά, ψυχολογικά και δραματικά μονοπάτια, αποδεικνύοντας τη σκηνοθετική του ευελιξία.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει και στο φιλόδοξο ιστορικό εγχείρημα «Νενικήκαμεν», μια κινηματογραφική απόδοση της Μάχης του Μαραθώνα με χρήση αυθεντικών αρχαίων γλωσσών — μια επιλογή που υπογραμμίζει τον σεβασμό του δημιουργού προς την ιστορική ακρίβεια και την πολιτιστική κληρονομιά.
Η δουλειά του δεν περιορίζεται μόνο στη σκηνοθεσία. Ως δημιουργός VFX και colorist, επιμελείται προσωπικά την τελική αισθητική των έργων του, διαμορφώνοντας μια ολοκληρωμένη κινηματογραφική εμπειρία από το σενάριο έως το τελικό καρέ.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, μιλά για την έμπνευση, τις προκλήσεις, το όραμά του για τον ελληνικό κινηματογράφο και τη θέση της ιστορίας και της ταυτότητας μέσα στη σύγχρονη παγκόσμια κινηματογραφική αφήγηση.
1). Τι σας ενέπνευσε αρχικά να ασχοληθείτε με τον κινηματογράφο και πώς ξεκίνησε η δημιουργική σας πορεία ως σκηνοθέτης και σεναριογράφος;
Η ενασχόλησή μου με τον κινηματογράφο γεννήθηκε από μια βαθιά ανάγκη αφήγησης. Από νεαρή ηλικία με συγκινούσε η δύναμη της εικόνας που μπορεί να μεταφέρει ιδέες, συναισθήματα και φιλοσοφικούς στοχασμούς χωρίς να περιορίζεται στα στενά όρια του λόγου. Ο κινηματογράφος, ως σύνθεση τεχνών (λογοτεχνίας, θεάτρου, μουσικής, ζωγραφικής και τεχνολογίας) αποτέλεσε για εμένα το ιδανικό μέσο έκφρασης.
Ιδιαίτερα με συγκινεί ο φαντασμαγορικός κινηματογράφος, όπου οι νέες τεχνολογικές δυνατότητες μπορούν να δημιουργήσουν και να αυξήσουν την «μαγεία» της εικόνας, με αποτέλεσμα να είμαστε πλέον σε θέση να μπορούμε να πούμε ιστορίες που δεν ήταν δυνατόν να ειπωθούν με τα παλιά συμβατικά μέσα.
Επίσης μου αρέσει να δημιουργώ ιστορίες και να πλάθω χαρακτήρες, στους οποίους κατόπιν θα προσπαθήσω να δώσω ζωή στο πανί. Από τη στιγμή που θα σκεφτώ μέσα στο μυαλό μου μία ιστορία, θα την αποτυπώσω σε σεναριακή μορφή (με τα ανάλογα breakdowns και τον χωρισμό σε σκηνές) πολύ γρήγορα. Η συγγραφή σεναρίου δεν μου έχει πάρει ποτέ πάνω από 8 με 10 ημέρες, ακόμα και όταν πρόκειται για πολύ μεγάλη σε διάρκεια ταινία.
2). Πώς προσεγγίσατε την ιδέα για την ταινία «ΝΕΝΙΚΗΚΑΜΕΝ» και τι σας ώθησε να αποφασίσετε να χρησιμοποιήσετε αρχαία Ελληνικά και αρχαία Περσικά στους διαλόγους;
Γενικά, μου αρέσουν τα βιβλικά, θρησκευτικά και ιστορικά θέματα αλλά και τα επιστημονικής φαντασίας.
Η Μάχη του Μαραθώνα, δεν έχει γίνει ποτέ σε ταινία και επειδή πρόκειται για μία μάχη-σταθμό στην Αρχαιοελληνική ιστορία, η οποία περιέχει πλούσια δράση καθώς επίσης και το μεταφυσικό στοιχείο με την παρουσία των Θεών στο πλευρό των Αθηναίων πολεμιστών, ήθελα πάντα να υλοποιήσω ένα τέτοιο project.
Η ιδέα για το «ΝΕΝΙΚΗΚΑΜΕΝ» γεννήθηκε από την επιθυμία να προσεγγίσω αυτό το κομβικό ιστορικό γεγονός όχι ως απλή αναπαράσταση, αλλά ως βιωματική εμπειρία. Η ιστορική μνήμη δεν είναι απλώς αφήγηση γεγονότων· είναι πολιτισμική ταυτότητα.
Η χρήση αρχαίων Ελληνικών και παλαιών/αρχαίων Περσικών στους διαλόγους υπήρξε συνειδητή καλλιτεχνική επιλογή. Ήθελα να αφαιρεθεί το φίλτρο της σύγχρονης γλωσσικής μεσολάβησης και να δημιουργηθεί μια αυθεντική ηχητική ατμόσφαιρα. Από μία δοκιμή που κάναμε, η Αρχαία Ελληνική γλώσσα ηχεί πολύ πιο επικά και ελκυστικά στα αυτιά του θεατή διότι η γλώσσα δεν είναι απλώς ένα εργαλείο επικοινωνίας· είναι φορέας κοσμοαντίληψης. Μέσω της πρωτότυπης γλωσσικής απόδοσης στην Αρχαία Ελληνική, ο θεατής στην κυριολεξία, καλείται να εισέλθει σε έναν διαφορετικό ιστορικό χρόνο. Είναι σαν να ζει τα γεγονότα εκείνης της εποχής.
Η επιλογή των αρχαίων Ελληνικών και των παλαιών/αρχαίων Περσικών, δίνει άλλη δυναμική στην ταινία. Ακόμα και Αμερικανοί παραγωγοί, μας είπαν το εξής:
«Αν η ταινία γυριστεί στα νέα Ελληνικά, θα τύχει διανομής σε Ελλάδα και Κύπρο, ως συνήθως. Αν γυριστεί στα Αγγλικά, θα τύχει μία πιο διευρυμένης διεθνούς διανομής, μα αν γυριστεί στα αρχαία Ελληνικά, θα τύχει παγκόσμιας διανομής, καθώς η αρχαία Ελληνική είναι αγαπητή και ζωντανή γλώσσα και ως γνωστόν, διδάσκεται ευρέως στο εξωτερικό.
Άρα και από εμπορικής πλευράς να το δει κανείς, είναι μία καλή κίνηση η χρήση αρχαίων γλωσσών.
3). Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίσατε στην παραγωγή μιας ταινίας με τόσο απαιτητικό ιστορικό και γλωσσικό υπόβαθρο;
Η ιστορική ακρίβεια αποτέλεσε ίσως τη σημαντικότερη πρόκληση. Η ενδυματολογία, ο οπλισμός, η αρχιτεκτονική αναπαράσταση, αλλά κυρίως η γλωσσολογική τεκμηρίωση απαιτούσαν συνεργασία με ιστορικούς και γλωσσολόγους.
Επιπλέον, η εκπαίδευση των ηθοποιών στην προφορά και στον ρυθμό των αρχαίων γλωσσών είναι εξαιρετικά απαιτητική διαδικασία. Τέλος, ο τρόπος κινηματογράφησης τόσο απαιτητικών και πολύπλοκών σκηνών μάχης, ώστε να φαίνονται εντελώς ρεαλιστικές, χωρίς να είναι επικίνδυνες για τους συμμετέχοντες, είναι μία πρόκληση την οποία ακόμα επεξεργαζόμαστε.
4). Πώς επιλέξατε το cast για το «ΝΕΝΙΚΗΚΑΜΕΝ» και τι ρόλο πιστεύετε ότι παίζει η συνεργασία με διεθνείς ηθοποιούς στη συνέχεια του έργου σας;
Η επιλογή του cast δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα.
Επιλέγονται κυρίως Έλληνες και κάποιοι Ιρανοί ηθοποιοί, προκειμένου η απόδοση των αρχαίων Ελληνικών και Περσικών και γενικότερα η εκφορά του λόγου να είναι ορθή.
Θα υπάρχουν, το πολύ δύο ξένοι (Αμερικανοί) ηθοποιοί και αυτοί μόνο για λόγους διανομής, με βασικό όρο να ντουμπλαριστούν από Έλληνες, καθώς δεν θα θέλαμε σε καμία περίπτωση να ακουστούν αρχαία Ελληνικά ή Περσικά που να μην είναι σωστά και με την ορθή προφορά.
Διαφορετικά θα καταλήξουμε να έχουμε το πολύ ακουστικά και γλωσσικά κακό αποτέλεσμα της τελευταίας ταινίας “Indiana Jones”, όπου ο Harrison Ford προσπάθησε να μιλήσει ένα μείγμα νέων και λανθασμένων αρχαίων Ελληνικών με Αμερικανική προφορά.
5). Η χρήση αρχαίων γλωσσών είναι μια ιδιαίτερα τολμηρή επιλογή. Πώς πιστεύετε ότι αυτή η επιλογή αλλάζει την εμπειρία του θεατή;
Η χρήση αρχαίων γλωσσών δημιουργεί μια αίσθηση ιερότητας και χρονικής απόστασης. Ο θεατής δεν παρακολουθεί απλώς μια αφήγηση αλλά, στην ουσία, συμμετέχει σε μια, θα λέγαμε, τελετουργική εμπειρία.
Η ακουστική υφή της γλώσσας επηρεάζει το συναίσθημα, ακόμη και όταν διαμεσολαβείται από υπότιτλους.
Έπειτα, το άκουσμα των αρχαίων Ελληνικών ευφραίνει και αναπτύσσει το νου και είναι απολύτως βέβαιο ότι θα ενθουσιάσει τους θεατές που θα παρακολουθήσουν την ταινία.
6). Σε ποιο βαθμό θεωρείτε ότι το έργο σας συμβάλλει στην πολιτιστική διπλωματία και στην προβολή της ελληνικής ιστορίας διεθνώς;
Πιστεύω ότι ο κινηματογράφος αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία πολιτιστικής διπλωματίας και προπαγάνδας φυσικά. Μέσα από έργα που αντλούν από την ελληνική ιστορία, δίδεται η δυνατότητα να παρουσιαστεί διεθνώς μια σύνθετη και ουσιαστική αλλά και αληθινή εικόνα του ελληνικού πολιτισμού.
Οι ταινίες για την αρχαία Ελλάδα που γίνονται από το Hollywood δεν είναι πιστές με την ιστορία. Με λίγα λόγια, δεν μπορεί να κάνει ένας ξένος ταινία για την αρχαία Ελλάδα καλύτερα από έναν Έλληνα. Πόσο μάλλον όταν οι Έλληνες έχουν στη διάθεσή τους τις τεχνικές και τεχνολογικές δυνατότητες που προσφέρει ο Αμερικανικός κινηματογράφος.
7). Ποιοι κινηματογραφικοί δημιουργοί ή έργα σας έχουν επηρεάσει περισσότερο στην αισθητική και την προσέγγιση της δουλειάς σας;
Εγώ είμαι λάτρης της κίνησης της κάμερας και όχι των στατικών πλάνων. Ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ είναι από τους πρώτους σκηνοθέτες που εισήγαγαν τα κινούμενα πλάνα στις ταινίες. Είναι ένας από τους δημιουργούς που άσκησαν επιρροή πάνω μου λόγω της αισθητικής τελειομανίας του και της κίνησης φυσικά.
Ο Ακίρα Κουροσάβα είναι ένας άλλος δημιουργός που χαρακτηρίζεται για τη δραματουργική του ένταση.
Ο Ευρωπαϊκός κινηματογράφος δεν έχει ασκήσει σημαντική επιρροή πάνω μου. Έχουμε βεβαίως πολύ αξιόλογους Έλληνες κινηματογραφιστές και διευθυντές φωτογραφίας, όπως ο Γιώργος Αρβανίτης που έχουν επηρεάσει ολόκληρες γενιές νεότερων καλλιτεχνών.
8). Ποια είναι η διαδικασία σας στην παραγωγή, από το σενάριο μέχρι τα οπτικά εφέ (VFX) και τη color grading – όλα αυτά που συνδυάζετε ως δημιουργός;
Η διαδικασία ξεκινά από εκτενή ιστορική και φιλοσοφική έρευνα. Ακολουθεί η συγγραφή σεναρίου με έμφαση στη δομή και στον ρυθμό. Στην παραγωγή, δίνω ιδιαίτερη σημασία στη φωτογραφία και στη σκηνογραφία ως φορείς αφήγησης.
Τα οπτικά εφέ (VFX) χρησιμοποιούνται υποστηρικτικά και όχι επιδεικτικά, ενώ το color grading αποτελεί το τελικό στάδιο όπου καθορίζεται η συναισθηματική παλέτα του έργου.
9). Πώς βλέπετε την ελληνική κινηματογραφική βιομηχανία σήμερα και ποιες είναι οι ευκαιρίες και οι δυσκολίες για νέους δημιουργούς;
Η ελληνική κινηματογραφική βιομηχανία παρουσιάζει σημαντική καλλιτεχνική δυναμική, αλλά αντιμετωπίζει περιορισμούς χρηματοδότησης και διανομής. Η Ελλάδα είναι μία μικρή πληθυσμιακά χώρα και ως εκ τούτου, δεν έχουν την εμπορικότητα άλλων μεγαλύτερων χωρών. Ωστόσο, η διεθνής δικτύωση και οι συμπαραγωγές δημιουργούν νέες προοπτικές για τους νέους δημιουργούς.
Πάντα κάθε ξεκίνημα είναι δύσκολο μα η επιμονή κάνει θαύματα καμιά φορά.
10). Τι σχέδια και έργα ετοιμάζετε για το μέλλον; Υπάρχει κάτι που θέλετε να μοιραστείτε με το κοινό σας;
– Υπάρχει σε στάδιο προετοιμασίας η ταινία «The Queen of Heaven» η οποία πραγματεύεται την ζωή της Παναγίας από τη Σταύρωση του Χριστού μέχρι και την θαυμαστή κοίμησή Της.
– Τα «ΤΕΛΩΝΕΙΑ» είναι μία άλλη ταινία που θα ετοιμαστεί και η οποία αναφέρεται στον φοβερό τελωνισμό της ψυχής κατά τον βίαιο χωρισμό της από το σώμα, τη στιγμή του θανάτου.
– «Η ΠΤΩΣΗ» πρόκειται για μία ταινία που αναφέρεται στους πρωτόπλαστους.
Υπάρχει, επίσης, μία ταινία επιστημονικής φαντασίας που έχει να κάνει με τον χωροχρόνο και φυσικά μία πολύ μεγάλη παραγωγή «ΤΡΟΠΑΙΟΦΟΡΟΣ» όπου σε συνεργασία με τον σκηνοθέτη Γιώργο Λεοντακιανάκο, ετοιμάζεται η ζωή του Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου.
11). Η βραβευμένη ταινία σας «Το Δείπνο του Βοσκού» έχει ξεχωρίσει για την ατμόσφαιρα και τη βαθιά συμβολική της προσέγγιση. Τι πραγματεύεται ουσιαστικά αυτή η ιστορία και ποιο ήταν το προσωπικό σας κίνητρο πίσω από τη δημιουργία της; Πιστεύετε ότι η επιτυχία της άνοιξε νέους δρόμους για εσάς διεθνώς;
Η συγκεκριμένη ταινία, είναι μία πραγματική ιστορία από το Γεροντικό και αφορά σε θρησκευτική θεματολογία, η οποία όντως βραβεύτηκε εκτενώς στο εξωτερικό.
Η ταινία «Το Δείπνο του Βοσκού» αποτελεί ένα βαθιά πνευματικό και δραματικό έργο, βασισμένο την ιστορία ενός καλοκάγαθου βοσκού που έζησε μια υπερβατική συνάντηση με τον ίδιο τον Ιησού.
Αν και η ταινία, εκ πρώτης όψεως, κινείται στο πλαίσιο του δραματικού/θρησκευτικού αφηγήματος, η ουσία της συγκεκριμένης ιστορίας υπερβαίνει τα στενά όρια μιας απλής βιογραφικής αφήγησης. Πραγματεύεται με ευαισθησία και στοχαστικό βάθος τις ανθρωπιστικές αξίες της πίστης, της ταπεινότητας, της αγάπης προς τον πλησίον και της προσωπικής μεταμόρφωσης.
12). Στην ταινία «Η Κατοχή», που κινείται σε πιο σκοτεινά και έντονα δραματικά/θρίλερ στοιχεία, ποιο ήταν το βασικό μήνυμα που θέλατε να περάσετε; Πώς διαχειριστήκατε τη δραματουργική ένταση και την ψυχολογική φόρτιση των χαρακτήρων;
Η «ΚΑΤΟΧΗ» είναι ένα θρίλερ μυστηρίου, το οποίο αναφέρεται στην κατοχή του κύριου ήρωα της ταινίας από ακάθαρτο πνεύμα. Έχει πολύ έντονη δραματουργική ένταση και πολύ απαιτητικούς υποκριτικά χαρακτήρες.
Πρωταγωνιστικό ρόλο (Α΄ αντρικό και Α΄ γυναικείο) έχουν ο Κωστής Σαββιδάκης και η Χριστίνα Σωτηρίου, δύο ηθοποιοί με πολύ απαιτητικούς ρόλους, όπως θα διαπιστώσετε και στις αίθουσες. Πολύ βασικό ρόλο διαδραματίζουν οι ηθοποιοί Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος και Βύρων Κολάσης.
Ως έκτακτη εμφάνιση, συμμετέχει η κυρία Μαίρη Βιδάλη, με έναν χαρακτήρα έκπληξη που οδηγεί σε μία από τις αρκετές ανατροπές που έχει η ταινία.
Γνώμη μου είναι ότι θα αποσπάσει αρκετά βραβεία υποκριτικής η εν λόγω ταινία, λόγω της δραματουργικής φόρτισης που έχουν οι χαρακτήρες. Είναι, δηλαδή, γραμμένοι κατ’ αυτόν τον τρόπο.
—
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΝΝΑΒΟΣ
CyberJournalist, ΜΕΛΟΣ Ε.ΔΗ.Π.Η.Τ.
(ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΩΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ &ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ
Volunteer Fire Brigade N. Voutzas – Provalinthos
Volunteer Fire Brigade 3B VOULAS
Please wait...