Ένα ταξίδι στην πιο δραματική και ηρωική στιγμή της Ελληνικής Επανάστασης ξεκίνησε στη Θεσσαλονίκη. Μέσα από αυθεντικά κειμήλια, σπάνια χειρόγραφα, άρματα, χαρακτικά, φορεσιές αγωνιστών και έργα τέχνης, ο επισκέπτης μεταφέρεται νοερά στο πολιορκημένο Μεσολόγγι του 1826, στις τελευταίες ημέρες πριν από την ιστορική Έξοδο.
Πρόκειται για την έκθεση ιστορικών κειμηλίων «Μεσολόγγι – Από την Πολιορκία στην Αθανασία», που διοργανώνει το Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης (ΚΙΘ) του Δήμου Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Κέντρο Λόγου και Τέχνης Μεσολογγίου «Διέξοδος», με αφορμή τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την Ηρωική Έξοδο.
Η έκθεση παρουσιάζει ιστορικά τεκμήρια που φωτίζουν μία από τις σημαντικότερες στιγμές της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Ανάμεσα στα εκθέματα βρίσκονται προσωπικά αντικείμενα αγωνιστών, αλληλογραφία πρωταγωνιστών της Επανάστασης, φιλελληνικά αντικείμενα και χαρακτικά του Λόρδου Βύρωνα, αλλά και σύγχρονες εικαστικές δημιουργίες εμπνευσμένες από την Έξοδο.
«Η Έξοδος του Μεσολογγίου είναι μία από τις μεγάλες στιγμές της ελληνικής ιστορίας και ένα διαχρονικό σύμβολο ελευθερίας και αξιοπρέπειας. Η Θεσσαλονίκη έχει τη μεγάλη χαρά να υποδέχεται τα κειμήλια της Ιερής Πόλης και να συμμετέχει στους εορτασμούς για τα 200 χρόνια από τη θυσία των Ελεύθερων Πολιορκημένων», αναφέρει ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης στον χαιρετισμό του στον κατάλογο της έκθεσης. Σημειώνει επίσης ότι η έκθεση αποτελεί έναν τρόπο «να τιμηθούν οι αγωνιστές που θυσιάστηκαν όχι μόνο για την ελευθερία της πατρίδας, αλλά και για τις αξίες που εξακολουθούν να εμπνέουν τον ελληνισμό».
Η θυσία που συγκλόνισε την Ευρώπη
Η Έξοδος του Μεσολογγίου τη νύχτα της 10ης προς 11η Απριλίου 1826 υπήρξε η κορύφωση της τρίτης και πιο σκληρής πολιορκίας της πόλης από τα στρατεύματα του Κιουταχή και του Ιμπραήμ. Εξαντλημένοι από την πείνα, τις κακουχίες και τις συνεχείς επιθέσεις, οι πολιορκημένοι επέλεξαν να επιχειρήσουν τη μεγάλη έξοδο αντί να παραδοθούν.
Παρά την τραγική κατάληξη, η θυσία τους συγκλόνισε την Ευρώπη και ενίσχυσε καθοριστικά το φιλελληνικό κίνημα. Το Μεσολόγγι μετατράπηκε σε παγκόσμιο σύμβολο αυτοθυσίας και αντίστασης, ενώ η διεθνής πίεση που ακολούθησε συνέβαλε στην υποστήριξη της ελληνικής υπόθεσης. «Το Μεσολόγγι δεν είναι μόνο ένας τόπος. Είναι ένα σύμβολο που ξεπέρασε τα γεωγραφικά του όρια και απέκτησε πανανθρώπινη σημασία. Η Έξοδος δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική πράξη, αλλά μια στιγμή όπου η ανάγκη για ελευθερία αποδείχθηκε ισχυρότερη από τον φόβο του θανάτου», σημειώνει από την πλευρά του ο δήμαρχος της Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου Σπυρίδων Β. Διαμαντόπουλος, ο οποίος βρέθηκε στη Θεσσαλονίκη για τα εγκαίνια της έκθεσης. «Διακόσια χρόνια μετά, η μνήμη εκείνης της θυσίας εξακολουθεί να εμπνέει και να υπενθυμίζει ότι η ιστορία δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν, αλλά και στη συλλογική μας συνείδηση», προσθέτει.
«Να ζήσουν την ιστορία και όχι να την αποστηθίσουν»
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στον εκπαιδευτικό χαρακτήρα της έκθεσης, με στόχο κυρίως τα παιδιά και τους μαθητές. «Θέλουμε τα παιδιά να μπουν στο κλίμα της εποχής και να ζήσουν την ιστορία χωρίς παπαγαλία. Να δουν τις φορεσιές των αγωνιστών, τα γουρουνοτσάρουχα, τα όπλα, τις γκραβούρες και να αισθανθούν τι σήμαινε για αυτούς τους ανθρώπους η επιλογή “θα πεθάνουμε ελεύθεροι”», τονίζει μιλώντας στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο επιμελητής της έκθεσης και μέλος του επιστημονικού προσωπικού του ΚΙΘ Ανέστης Στεφανίδης.
Όπως εξηγεί, η έκθεση επιχειρεί να προσεγγίσει την ιστορία βιωματικά και όχι μέσα από τη στείρα αποστήθιση γεγονότων και ημερομηνιών. «Η ιστορία δεν είναι μόνο χρονολόγια και μάχες. Είναι να μπορείς να καταλαβαίνεις γιατί μια κοινωνία επιλέγει την ελευθερία ακόμη και μπροστά στον θάνατο. Αυτό θέλουμε να εισπράξουν τα παιδιά φεύγοντας από την έκθεση», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Στη σημασία της έκθεσης για τους νέους στέκεται και ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Τουριστικής Ανάπτυξης και Διαδημοτικής Συνεργασίας Βασίλειος Γάκης. «Οι μαθητές και οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να μεταφερθούν νοερά στο επαναστατημένο Μεσολόγγι και να γνωρίσουν από κοντά τα ιερά κειμήλια της Επανάστασης. Μέσα από αυτά τα τεκμήρια αναδεικνύεται μία από τις πιο ένδοξες στιγμές της ελληνικής ιστορίας», υπογραμμίζει.
Η ιστορία πίσω από τη «Διέξοδο»
Πίσω από το μουσείο και τα κειμήλια που φιλοξενούνται στην έκθεση βρίσκεται μια προσωπική πρωτοβουλία που ξεκίνησε πριν από σχεδόν τρεις δεκαετίες.
Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της «Διεξόδου» Νίκος Κορδόσης θυμάται ακόμη τη στιγμή που αντίκρισε μια πινακίδα «Πωλείται» σε ένα παλιό σπίτι στο Μεσολόγγι, το σπίτι του αγωνιστή Αθανασίου Ραζή Κότσικα.
«Σκέφτηκα πως αν δεν το αποκτούσε κάποιος που να καταλαβαίνει την ιστορία του, το σπίτι θα κατέληγε να γκρεμιστεί ή να μετατραπεί σε κάτι άσχετο με τη μνήμη του τόπου. Ένιωσα ότι είχα υποχρέωση να το σώσω και να το μετατρέψω σε έναν ζωντανό χώρο ιστορίας και πολιτισμού», τονίζει.
Έτσι δημιουργήθηκε η «Διέξοδος», ένα ιδιωτικό μουσείο αφιερωμένο στο Μεσολόγγι και την Επανάσταση του 1821, που σήμερα φιλοξενεί αυθεντικά τεκμήρια, προσωπικά αντικείμενα αγωνιστών, ιστορικά έγγραφα και έργα τέχνης. «Η ιστορία πρέπει να γίνεται βίωμα και συνείδηση. Αυτό προσπαθούμε να πετύχουμε μέσα από κάθε έκθεση και κάθε κειμήλιο που παρουσιάζουμε», υποστηρίζει.
Η έκθεση «Μεσολόγγι – Από την Πολιορκία στην Αθανασία» στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης (Μέγαρο Μπίλλη, Πλατεία Ιπποδρομίου) θα διαρκέσει έως τις 12 Ιουνίου και λειτουργεί από Δευτέρα έως Παρασκευή, πρωί 09:00 – 14:30 και απόγευμα 17:30 – 21:00. Η είσοδος είναι ελεύθερη.
Βαρβάρα Καζαντζίδου
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Please wait...