Πώς αποτυπώνεται ένας τόπος μέσα στους αιώνες; Σίγουρα αλλάζουν τα όριά του, πιθανόν το όνομά του, αλλά ακόμη και η εικόνα που έχουν γι’ αυτόν όσοι τον καταγράφουν. Αυτά τις πτυχές επιχειρεί να φωτίσει η περιοδική έκθεση «Αναζητώντας την Πέλλα στους παλαιούς χάρτες», που φιλοξενείται στο Μουσείο Γέσιου στην Έδεσσα, μεταφέροντας το κοινό σε μια διαφορετική ανάγνωση της ιστορίας της περιοχής.
Η έκθεση παρουσιάζει σπάνιους ιστορικούς χάρτες που προέρχονται από τις ιδιωτικές συλλογές των Σάββα Δεμερτζή και Αριστοτέλη Νανιόπουλου και αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η Πέλλα και η Μακεδονία αποτυπώθηκαν στη χαρτογραφική παράδοση από τον 15ο αιώνα έως τους νεότερους χρόνους. Το εγχείρημα φιλοξενήθηκε αρχικά στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πέλλας και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο Μουσείο Γέσιου, μέσα από τη συνεργασία των δύο συλλεκτών, της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πέλλας και του Κέντρου Πολιτισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
«Με μεγάλη χαρά οι συλλέκτες προσφέρθηκαν να εκθέσουμε κι εμείς τις συλλογές τους στο δικό μας μουσείο και μας παραχώρησαν αφιλοκερδώς τους χάρτες και τα εκθέματά τους για να τα προβάλλουμε. Σκοπός μας είναι να προσελκύσουμε το τοπικό κοινό και ιδιαίτερα τα σχολεία, ώστε να γνωρίσουν την ιστορία του τόπου και να δουν πώς εξελίχθηκε η περιοχή μέσα στους αιώνες», δήλωσε ο πρόεδρος του Μουσείου Γέσιου, Φίλιππος Γκιούρος.
Οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν την εξέλιξη της απεικόνισης της Πέλλας μέσα από τέσσερις ιστορικές ενότητες: από την κλασική, ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο έως τη βυζαντινή, την οθωμανική και τη νεότερη εποχή. Οι χάρτες λειτουργούν ως ιστορικά τεκμήρια, αλλά και ως αποτυπώσεις της γνώσης και της αντίληψης κάθε εποχής για τον χώρο.
Οι συλλογές που έγιναν παρακαταθήκη
Πίσω από την έκθεση βρίσκεται μια προσπάθεια που ξεπερνά την παρουσίαση σπάνιων τεκμηρίων. Όπως εξηγεί ο συλλέκτης και ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ, Αριστοτέλης Νανιόπουλος, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, αφετηρία της πρωτοβουλίας ήταν η δημιουργία μιας μόνιμης βάσης αναφοράς για την περιοχή. «Η επιθυμία μας ήταν να αφήσουμε παρακαταθήκη στο μουσείο μια σειρά από ηλεκτρονικούς χάρτες, αντίγραφα υψηλής ανάλυσης των χαρτών που έχουμε στις συλλογές μας και αναφέρονται στην Πέλλα και την ευρύτερη περιοχή», σημειώνει.
Συνολικά δημιουργήθηκε ένα ψηφιακό αρχείο περίπου 130 έως 140 χαρτών. Μέρος του υλικού υπήρχε ήδη ψηφιοποιημένο, ενώ οι περισσότεροι χάρτες ψηφιοποιήθηκαν ειδικά για τον σκοπό αυτό σε εξειδικευμένο εργαστήριο της Θεσσαλονίκης, ώστε να είναι διαθέσιμοι για μελλοντική αξιοποίηση από ερευνητές και αρχαιολόγους.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι οι χάρτες της παλαιοχαρτογραφίας δεν πρέπει να διαβάζονται ως ακριβείς γεωγραφικές αποτυπώσεις. «Δεν είναι τοπογραφικοί χάρτες. Έχουν αρκετά λάθη και βασίζονται στις πληροφορίες που διέθεταν κάθε φορά οι χαρτογράφοι. Ως ιστορική πηγή πρέπει να τους δει κανείς με μεγάλη προσοχή, αν και δίνουν σημαντικές πληροφορίες», αναφέρει.
Ένα από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν στην έκθεση είναι οι διαφορετικές ονομασίες με τις οποίες εμφανίζεται η Πέλλα μέσα στους αιώνες, αποτυπώνοντας όχι μόνο γεωγραφικές μεταβολές αλλά και τις ιστορικές και πολιτισμικές αλλαγές της περιοχής.
Η περιοδική έκθεση «Αναζητώντας την Πέλλα στους παλαιούς χάρτες» θα διαρκέσει έως τις 31 Οκτωβρίου και η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Please wait...